CommentaarMonopolisten

Pak de machtspositie van techbedrijven als Google, Amazon en Facebook nu aan

AltaVista, Yahoo, Ask Jeeves, Ilse: wie kent ze nog, de zoekmachines uit de jaren negentig? Google was nog in geen velden of wegen te zien. Nieuwsgierig en vol verbazing zochten mensen hun weg op het alsmaar uitdijende World Wide Web, met een van de vele zoekmachines als hulpmiddel. De digitale wereld is nu vele malen groter dan toen. Maar het aantal bekende zoekmachines is eerder af- dan toegenomen. Sterker nog, bijna iedereen gebruikt Google. Alternatieven, zoals Bing, SearX of Yandex zijn amper bekend.

Niet alleen Google heeft een monopoliepositie gekregen, dat geldt ook voor Amazon op het gebied van onlineverkoop, Facebook voor sociale media en Apple als het gaat om het toelaten van software op zijn hardware. Hun topmannen behoren inmiddels tot de rijkste mensen op aarde. Wordt de concurrentie te sterk, dan kopen ze die op.

Er zijn genoeg redenen om weg te blijven bij deze bedrijven. De privacygegevens van de gebruikers maken het adverteren op deze platforms zo lucratief. Niemand voelt zich lekker bij deze dataslurpers van ons privéleven. Ook doen Google en Facebook weinig om onethische omgangsvormen op hun platformen te voorkomen. Nepnieuws, racisme; slechts mondjesmaat wordt er tegen opgetreden. Bij Amazon worden magazijnmedewerkers uitgebuit.

Maar bijna geen internetgebruiker kan meer om de ‘Big Four’ heen. Alternatieven zijn kleiner en daarom minder interessant voor zowel gebruikers als adverteerders. Een poging om als gebruikers massaal over te stappen van Whatsapp, onderdeel van Facebooks imperium, naar Telegram, mislukte enkele jaren geleden.

Is het nog mogelijk deze macht te breken? Het Amerikaanse Congres doet nu een poging. De vier eigenaren – Mark Zuckerberg (Facebook), Jeff Bezos (Amazon), Tim Cook (Apple) en Sundar Pichai (Google) – zijn deze week gehoord. Het bracht onder andere aan het licht dat Facebook Instagram heeft gekocht om deze concurrent uit te schakelen

Het is te hopen dat Republikeinen en Democraten elkaar op dit punt weten te vinden. De eerste besprekingen hebben nog niet veel opgeleverd, maar er zijn heus juridische mogelijkheden te vinden om de monopolieposities van deze bedrijven aan te pakken. Bijvoorbeeld door Apple te dwingen andere dan zijn eigen apps toe te laten. Of door te verbieden dat Amazon zijn eigen producten verkoopt op zijn platform. Dat kan de markt stapje voor stapje gezonder maken. Voor burgers is het te hopen dat overheden paal en perk gaan stellen aan de invloed van deze bedrijven, want het is vrijwel onmogelijk geworden om door het leven te gaan zonder van hun diensten gebruik te maken. 

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden