Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Oxfam-onderzoek naar excessen op Haïti komt veel te laat

Opinie

Trouw

Een Oxfam-teken op een muur in Corail, een opvangkamp op Haïti voor mensen die ontheemd zijn geraakt door de zware aardbeving die het eiland trof in 2010. © REUTERS

Een land ligt in puin, de ingevlogen hulpverleners organiseren seksfeesten waarbij mogelijk minderjarige prostituees betrokken zijn: het is bijna niet te bevatten. Evenals het gegeven dat deze excessen in Haïti, na de verwoestende aardbeving van 2010, pas recent naar buiten kwamen. 

En dat is dan geen doofpot, zoals Oxfam beweert? Het is mooi dat Oxfam nu heeft aangekondigd dat een onafhankelijke commissie gevallen van misbruik en wangedrag wereldwijd gaat onderzoeken. Maar dat onderzoek komt wel veel te laat.

Lees verder na de advertentie

Dat ook in rampgebieden sommige mensen niet terugdeinzen voor roof of misbruik is bekend, evenals het gegeven dat medewerkers van de machtige hulpindustrie soms de boosdoeners zijn. Slachtoffers doen om allerlei redenen hun mond niet open. Ze zijn bang dat ze dan geen hulp meer krijgen. Of ze beschouwen seksuele diensten zelfs als een tegenprestatie voor de geboden hulp, weet Save the Children uit groepsgesprekken met de lokale bevolking in verschillende landen.

De hulp­or­ga­ni­sa­ties moeten wel laten zien dat ze er alles aan doen om het vertrouwen van slachtoffers en donateurs te verdienen of terug te winnen.

Dat is dan nog enigszins bemoedigend: dat dergelijk onderzoek plaatsvindt, en dat hulporganisaties op hun hoofdkantoren ook nadenken over manieren om het risico op misbruik van slachtoffers terug te dringen. Door Verklaringen Omtrent Gedrag te vragen, cursussen te organiseren, te werken aan een cultuur waarin misstanden veilig kunnen worden gemeld en ervoor te zorgen dat er alleen hulpverleners naar rampgebieden afreizen die ze vertrouwen, ook als daar plotseling heel veel extra hulptroepen nodig zijn.

Wandaden

En nee, daarmee zijn rampslachtoffers en vluchtelingen, al dan niet minderjarig, nog lang niet veilig voor kwaadwillende hulpverleners. Omdat er wereldwijd door de hulporganisaties op al deze punten nog veel te verbeteren valt, terwijl budgetten slinken en grote groepen mensen op de vlucht zijn. En omdat het misbruik plaatsvindt onder vaak bijzonder onoverzichtelijke omstandigheden, ver weg van de hoofdkantoren.

Dan nog zijn de hulporganisaties verantwoordelijk, en tegelijkertijd verdienen ze enig begrip voor het feit dat volledig overzicht krijgen over wat zich in rampgebieden afspeelt, heel moeilijk is. Dat prominenten als Desmond Tutu Oxfam nu de rug toekeren, helpt niet. Zoals het ook niet helpt om Novib, de Nederlandse tak van Oxfam, af te rekenen op wandaden van de Britse organisatie: Novib zag al 1700 donateurs vertrekken.

Maar de hulporganisaties moeten wel laten zien dat ze er alles aan doen om het vertrouwen van slachtoffers en donateurs te verdienen of terug te winnen. Dat betekent geen doofpotten, wel onderzoek en concrete maatregelen, transparant opereren en aangifte doen als er toch misstanden plaatsvinden.

Lees ook: 'Oxfam' bewijst dat ngo’s een ombudsman nodig hebben

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Lees hier meer commentaren

Deel dit artikel

De hulp­or­ga­ni­sa­ties moeten wel laten zien dat ze er alles aan doen om het vertrouwen van slachtoffers en donateurs te verdienen of terug te winnen.