CommentaarAfstandsmoeders

Overheid moet in gesprek met afstandsmoeders

Het is een argument dat nogal eens op tafel komt als er een misstand uit het verleden aan de kaak wordt gesteld: het was een andere tijd, waarin we op een andere manier naar de dingen keken, we zagen toen niet wat voor schade er werd aangericht. Soms is dat misschien zo, maar vaak is het een te gemakkelijke manier om weg te kijken van ernstige fouten uit het verleden. Die fouten moeten onder ogen gezien worden, zodat er erkenning kan volgen.

Dat is precies wat er moet gebeuren met de vele afstandsmoeders in ons land. Duizenden ongehuwde vrouwen deden tussen 1956 (toen de adoptiewet van kracht werd) en 1984 (toen abortus gelegaliseerd werd) afstand van hun kind. Dat gebeurde onder grote druk, en niet zelden zelfs onder dwang. Onderzoek van deze krant liet zien dat de Raden voor de Kinderbescherming soms bewust informatie achterhielden voor de afstandsmoeders die wel degelijk zelf voor hun kind hadden willen zorgen. Moeders mochten in principe tot aan het moment van de officiële adoptie terugkomen op hun beslissing hun kind af te staan, maar in de praktijk werd dat eigenlijk onmogelijk gemaakt.

De zoon van een van de afstandsmoeders vertelde in deze krant dat hij enkele dagen voordat zijn biologische moeder hem zou komen ophalen door de Kinderbescherming in een pleeggezin werd geplaatst. De eerste drie jaar van zijn leven had hij in een tehuis doorgebracht: zijn moeder had hem afgestaan, maar ze zou hem weer onder haar hoede krijgen als ze getrouwd was. Dat gebeurde niet: het zou decennia duren voordat moeder en zoon herenigd werden.

Hoogste tijd dat hun verhaal echt gehoord gaat worden

Deze krant publiceerde een reeks aan verhalen waaruit blijkt dat dit bepaald niet het enige schrijnende geval uit al die jaren is geweest. Ook als in ogenschouw wordt genomen dat het een andere tijd was waarin we op een andere manier naar de dingen keken, dan nog rechtvaardigt dat de leugens en de fouten op geen enkele wijze. Bovendien was er al wetgeving die duidelijk was over de band tussen biologische ouders en kinderen: die moet zoveel mogelijk behouden worden.

Het is dan ook heel begrijpelijk dat Nederlandse afstandsmoeders zich nu hebben verenigd. Ze stellen de staat aansprakelijk voor het gedwongen afstand doen van hun kinderen. Er was een systeem, zeggen de vrouwen, dat erop gericht was om ongehuwde moeders uit de ouderlijke macht te zetten, terwijl er naar de vrouwen zelf niet geluisterd werd.

Het zou goed zijn als de overheid, los van die rechtszaak en ander onderzoek, met de vrouwen in gesprek gaat. Het is de hoogste tijd dat hun verhaal echt gehoord wordt.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden