null

OpinieNoordzeevisserij

Overheid laat ook de vissers bungelen

Net als boeren horen ook vissers bij Nederland. Het kabinet zou daarom de Noordzeevisserij moeten steunen nu de gasolieprijzen zo hoog zijn, vindt Theo Bakker.

Theo Bakker

Boeren die zich luidruchtig laten horen over hun bedreigde bedrijfstak krijgen veel aandacht. Je zou bijna vergeten dat er nog een Nederlandse bedrijfstak is die het zeer moeilijk heeft, de visserij. De vissers zijn niet zo luidruchtig maar dit kabinet geeft veel vissers een zetje over de afgrond.

Toen in 1932 de Afsluitdijk werd voltooid en de Zuiderzee veranderde in het IJsselmeer was dat voor veel vissers het einde van hun broodwinning. Het realiseren van die Afsluitdijk was een hoogtepunt in de Nederlandse waterbouw, maar betekende voor veel vissers het begin van het einde.

In de plaatsen rond de Zuiderzee nam het aantal vissers gestaag af en met het realiseren van de polders kwam ook het einde van een aantal visserijplaatsen in zicht. Dorpen als Vollenhove, Blokzijl en Elburg kwamen letterlijk droog te liggen, maar ook in andere plaatsen als Harderwijk, Volendam, Spakenburg en Urk nam het aantal vissersschepen af en met hen de hele aan visserij verwante bedrijfstak. Scheepswerven en zeilmakerijen verdwenen, vissers en hun bemanningen raakten werkloos en de stadjes verarmden.

Opgevangen door de Zuiderzeesteunwet

En de nieuwe polders? Die waren niet voor de bewoners van de vissersplaatsen. Slecht streng geselecteerde boeren konden zich er vestigen, evenals boeren die getroffen waren door de watersnood in Zeeland (1953) of die moesten verhuizen in verband met de aanleg van Schiphol. Voor de vissers resteerde de armoede, slecht beperkt opgevangen door de Zuiderzeesteunwet.

Sommige plaatsen vonden zichzelf opnieuw uit. Urk verlegde zijn koers naar de Noordzee. Volendam omarmde het toerisme en in Spakenburg schiep de ondernemerscultuur nieuw leven bij vishandelaren en bakkerijen en op markten in heel Nederland. De vissers varen niet meer uit maar de bakkerswagens uit Spakenburg zie je overal. In Harderwijk kwamen veel eendenhouderijen en in de jaren zeventig eveneens het massatoerisme, sterk gestimuleerd door de komst van het Dolfinarium.

Nu dreigt er bijna hetzelfde voor de Noordzeevissers te gebeuren. De ontwikkelingen zijn dramatisch. De Noordzee wordt te klein. Drukke scheepvaartroutes, windmolenparken en Brusselse regelgeving beperken de visserij op alle mogelijk manieren.

De brexit, waarmee visvergunningen weer in Britse handen kwamen, maakt het te bevissen gebied steeds kleiner en vangstmethodes staan onder druk. Naast het recente verbod op pulsvisserij dreigt een verbod op de boomkorvisserij. Daarbij komen de hoge kosten van de gasolie die maken het voor veel vissers niet meer rendabel is om uit te varen. Ook moeten veel vissers binnenkort een stikstofvergunning verwerven om te kunnen blijven varen.

Hoge olieprijzen

We zullen echt nog wel een visje kunnen eten, de haring komt per slot van rekening vooral nog van de Denen, maar het zou vreselijk zijn als de vissers met hun vissersplaatsen en de bijbehorende cultuur verdwijnen. Het is daarom onbegrijpelijk dat de Nederlandse overheid de vissers geen steun geeft als compensatie voor de hoge olieprijzen en hen daarmee richting faillissement dringt.

Net als de melkveehouderij behoort de visserij tot de Nederlandse cultuur. Vis was ooit volksvoedsel nummer één en voedde het hongerige volk, denk aan pekelharing. Het is daarom belangrijk dat de vissers hun ambacht kunnen blijven uitoefenen en er een Nederlandse visserijcultuur overeind blijft.

Niet slechts als bijverschijnsel van toerisme zoals in Volendam, maar als een gezonde bedrijfstak die zelf haar broek kan ophouden.

Theo Bakker schrijver te Harderwijk

Lees ook:

Geld voor sanering kottervissers; maar komt dat na alle klappen nog op tijd?

Het kabinet heeft 200 miljoen euro beschikbaar gesteld om een deel van de vissers met een schappelijke regeling te laten stoppen. Maar de crisis in de kottervisserij is zo diep dat dat geld misschien al te laat komt.

Nederlandse kottersector worstelt met hoge brandstofprijzen

Een groot deel van de Nederlandse vissersvloot bleef afgelopen week in de haven vanwege de hoge brandstofprijzen. De sector hoopt op meer steun.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden