Opinie

Overgewicht is een spiritueel probleem

Na een aantal jaren waarin het aantal mensen met overgewicht min of meer gelijk bleef, is het aantal mensen met overgewicht en ernstig overgewicht vorig jaar fors gestegen. Beeld ANP

Overgewicht is in veel gevallen een spiritueel probleem. Mensen zijn niet meer verbonden met goed leven: energie managen en zin ervaren. Dat betoogt Huub ter Haar, zorgpionier en theoloog.

Het aantal mensen in Nederland met ernstig overgewicht heeft een nieuw record bereikt en meer dan de helft van alle Nederlanders heeft overgewicht. Nu al kampt een derde (!) van de bevolking in Zuid-Limburg met (pre)diabetes.

De gevolgen zijn dramatisch, zeker op langere termijn. De kosten van de gezondheidszorg raken aan een plafond.

Als oorzaken van het overgewicht worden het overaanbod van gemaksvoedsel, te weinig beweging en te veel stress gezien. Leefstijlverbetering zou de weg moeten zijn om deze verzieking te keren. Alleen, hoe komt het dat velen dat niet lukt? We moeten oog krijgen voor de onderliggende oorzaken.

In mijn ervaring - met het groepsgewijze keren van diabetes type 2 - zie ik dat mensen met ernstig overgewicht de signalen van vervreemding aanvankelijk niet herkennen en begrijpen. Die uiten zich in het dempen van onvermogen en onrust, door bijvoorbeeld een zak chips weg te werken.

De vervreemding tekent zich ook af in het zoeken naar oplossingen buiten jezelf, zoals de (para)medicus, tabletten, het afvalprogramma of de therapeut. En toch verandert er vaak weinig...

Stress over deze gevangenschap versterkt nog eens de cirkel van gevangenschap. Waar ligt de sleutel om hier uit te kunnen stappen?

Kweken van bewustzijn

Overgewicht is in mijn ogen in veel gevallen een spiritueel probleem. Mensen zijn niet meer verbonden met goed leven. Goed leven houdt in dat je kunt sturen, je energie kunt managen en zin kunt ervaren. Velen weten niet meer hoe je echt contact maakt met je lijf, de ander, de leefomgeving en grotere verbanden.

Er is maar één oplossing: het kweken van bewustzijn van de genoemde vervreemding. In vrijwel elk mensenleven zijn patronen ontstaan die je afhouden van gezond gedrag. Patronen die het leren hanteren van een onveilige jeugd, een knellende relatie of een laag zelfbeeld op afstand houden. Om het leven draaglijk te houden kies je dan voor troost- of slachtoffergedrag of controlezucht: 'Dat extra glas wijn geeft mij ontspanning.'

Pas als mensen zich bewust worden van die vervreemdende patronen, kunnen ze hun regie, energie en levensdoel hervinden. Dan is de keuze voor onbewerkt voedsel, meer bewegen en gerichter ontspannen een gevolg. Thuiskomen in jezelf, in contact zijn met de ander en met de leefomgeving is belangrijk, omdat het mede tot heling leidt.

Lees ook:

Verzekeraars gaan hulp bij overgewicht vergoeden

Nederlanders met obesitas kunnen binnenkort een beroep doen op de zorgverzekeraars als zij iets aan hun gewicht willen doen. Sommige behandelingen tegen overgewicht komen in het basispakket komen. 

Waarom de meeste mensen niets met voedingsadviezen doen

Het lijkt wel alsof er elke week een voedingsadvies bij komt, dat experts dan ook nog eens verschillend uitleggen. Hoe reageren consumenten daarop? Trouw vroeg het aan winkelend publiekin Batavia Stad, Lelystad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden