null

OpinieEuropese Unie

Over Europa is Mark Rutte ook niet eerlijk

Door veto's en andere blokkades is de Europese Unie krachteloos. Rutte heeft daaraan meegewerkt. Geef nu toe dat het anders moet, betoogt D66-Europarlementariër Sophie in ‘t Veld.

In het Kamerdebat van afgelopen week rees het beeld van een premier die het niet nauw neemt met de waarheid. Ook als het gaat over Europa vertelt Rutte niet het eerlijke verhaal. En hij niet alleen. Veel nationale politici scoren makkelijker met karikaturen of helemaal zwijgen over Europa. Geen van deze houdingen kan Nederland zich nog langer permitteren. Toch prijkte eerder deze maand de handtekening van Nederland onder een officiële brief, waarin elke fundamentele hervorming van de Europese Unie van de hand wordt gewezen. “Europa is prima zo, niks meer aan doen”, luidt de boodschap van twaalf veelal kleine landen, samen goed voor nog geen vijfde van de 446 miljoen Europeanen.

Initiatief van Macron

De brief is een inbreng voor de aanstaande Conferentie over de Toekomst van Europa; een initiatief van de Franse president Macron voor de Europese Unie om zich te beraden op haar toekomst. Dat Nederland juist deze gelegenheid, die toch groot in de Europese agenda’s is gezet, aangrijpt om zich vast te klinken aan de kleinste lidstaten van de EU is zorgelijk. Nu al zeggen dat je niet zit te wachten op toekomstige hervormingen, is jezelf buitenspel zetten nog voordat het spel op de wagen is.

Jarenlang heeft de nu demissionaire premier Rutte de Nederlandse Europakoers op deze manier vrijwel solo vormgegeven. De macht verschuift in Europa steeds meer naar de Europese Raad van regeringsleiders, waar hij lid van is. Daarmee verschuift de macht ook naar de grootste achterkamer van de EU, waar veto’s en blokkades het tempo bepalen.

Oostenrijk blokkeert vaccin-distributie

Dat tempo is al jaren: stilstand. Het oorspronkelijke doel van veto’s, het beschermen van de rechten van de kleine landen, zijn we al ver voorbijgeschoten. Veto’s worden ingezet voor schaamteloos eigenbelang, ten koste van het algemeen belang. Oostenrijk blokkeert vaccin-distributie naar de hele EU om zelf méér dan zijn eerlijke deel te krijgen, Hongarije blokkeert de begroting om verzwakking van de rechtsstaatsregels af te dwingen en Cyprus blokkeert in z’n eentje sancties tegen de bloedige dictator van Wit-Rusland om z’n zin te krijgen in zijn conflict met Turkije. Euro-toppen ontaarden in crisistijd in verbale knokpartijen over mondkapjes of fracties van procenten op de begroting. De Europese Raad is volkomen disfunctioneel.

En toch pleit Rutte tegen verandering en vóór behoud van dit Europa. Vasthouden aan deze praktijk is echter niet de juiste koers voor Nederland en voor onze toekomst. De status quo is niet meer houdbaar. We zien waar Europa meer wendbaarheid en daadkracht nodig heeft.

Nederland weigert een handtekening

In de VS wordt razendsnel gevaccineerd en krijgt de economie een ongekende impuls van president Biden. In Europa is die economische steun vele malen kleiner, mede dankzij de ‘Vrekkige Vier’ in de voorbije zomer, waaronder Nederland. Het Europese corona-herstelfonds wacht nog altijd op ratificatie van Nederland! De digitale achterstand op de VS en China wordt niet kleiner, maar groter, ondanks gezwollen verklaringen over digitale autonomie. De ambitieuze klimaatdoelen van Europa zijn alleen af te dwingen als Europa op het wereldtoneel met één mond spreekt, in plaats van zevenentwintig. De summiere samenwerking die Rutte bepleit, faalt spectaculair wanneer deze geconfronteerd wordt met migratiestromen of pandemie. Het is een vorm van samenwerking die een permanente Europese besluitvormingscrisis in stand houdt.

Een nieuw kabinet moet inzetten op een krachtig en slagvaardig Europa in een snel veranderende wereld. Een Europa dat grote stappen durft te zetten met het oog op de toekomst. Achter de gesloten deuren van de Europese Raad, waar de regeringsleiders samenkomen om besluiten te nemen, loopt Europa vast. Wie het eerlijke verhaal over Europa vertelt, kan niet blijven beweren dat het op deze manier prima loopt. Europa heeft een vergaande en ambitieuze hervorming nodig. Hopelijk durft de volgende premier van Nederland dat eerlijke verhaal wel te vertellen.

Lees ook:

Een sterker Europa? Dat komt wel na de verkiezingen

Met het land in lockdown lijken Europa en de rest van het buitenland in de Nederlandse verkiezingen opnieuw ver weg. Toch zien politieke partijen juist vanwege de pandemie de noodzaak in van hechtere samenwerking.

Europa in 2020: de grootste winnaars en verliezers van dit turbulente jaar

Het was voor iedereen een turbulent jaar, niet in het minst voor de Europese Unie. Die stond met de coronacrisis voor een van de grootste uitdagingen in haar bestaan. Maar ook andere probleemthema’s eisten aandacht op, waaronder de brexit en een heuse begrotingscrisis. Wie zijn de grootste winnaars en verliezers van dit afgelopen Europese jaar?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden