null Beeld -
Beeld -

Plein 2Lobbyisten

Over draaideuren en lobbyliefde: dit is de bronsttijd voor lobbyisten

De honderdvijftig Kamerleden zitten er nog maar net, toch werpen we in deze aflevering van Plein 2 alvast een blik vooruit. Hoeveel van hen zullen na hun Kamerlidmaatschap blijven ronddolen aan het Bezuidenhout, als lobbyist of belangenbehartiger?

De Open State Foundation (OSF) deed er recent opnieuw onderzoek naar, samen met de conculega’s van de Volkskrant. Met behulp van openbare bronnen als LinkedIn-profielen concludeert de OSF dat van de 201 oud-Kamerleden en 28 oud-bewindslieden die sinds 2012 in de Kamer zijn gekomen, ruim een op de vijf nu een functie heeft als lobbyist. Ruim 13 procent doet dat bij een brancheorganisatie of koepel. Bijna 6 procent zit bij een klassiek lobby- of public affairs-kantoor. Daarbij komen nog de oud-Kamerleden zoals Klaas Dijkhoff, Arno Rutte (beiden VVD) of Martijn van Helvert (CDA), die een eigen adviesbureau beginnen (13,6 procent). Ook bij de overstappers naar het bedrijfsleven (ruim 12 procent) zitten mensen die lobbywerkzaamheden uitvoeren, als hoofd strategische communicatie of corporate affairs. Vooral de middenpartijen VVD, CDA, PvdA en D66 zijn de hofleveranciers. Op opendraaideur.nl kunt u zelf kijken of Mona Keijzer al een nieuwe klus heeft gevonden.

Het bureau van Dijkhoff heeft een bijzondere naam die swingt als een popband: Sue & The Alchemists. Geen toeval, aldus de oud-VVD’er. Hij en zijn medeoprichters zoeken het ultieme bandgevoel, waarin iedere John Lennon of Thom Yorke zijn eigen inbreng heeft. Sue & The Alchemists bieden hun strategische en gedragspsychologische ervaring aan bij ngo’s, bedrijven, buitenlandse politieke partijen én artiesten.

Dichter bij hun leest

De meeste oud-politici blijven dichter bij hun leest. Helma Lodders van de VVD was woordvoerder financiën en behartigt nu de belangen van de onlinegokwereld. Oud-minister van Cora van Nieuwenhuizen – het kan u niet ontgaan zijn – lobbyt nu voor de energiesector. Oud-staatssecretaris Fred Teeven van justitie kroop in 2017 achter het stuur van een Connexxion bus maar zit inmiddels ook hoog in de boom bij Meines Holla & Partners. De slogan van deze Mercedes onder de lobbykantoren klinkt overigens als een aanprijzing voor een survival-teambuilding: ‘Stuurt bedrijven en organisaties door een versplinterd politiek landschap in onzekere tijden’.

Deze herfstige dagen zijn de bronsttijd voor de Haagse lobbyisten. Met de formatie in vol bedrijf is het moment rijp om de boodschap van de klant aan de mens te brengen. Andere hoogtijdagen zijn de periode waarin verkiezingsprogramma’s worden geschreven, of het moment dat de Tweede Kamer beslist over een specifieke wet of een miljardenaanschaf (straaljagers, onderzeeërs).

De Gouden Eeuw

Lobbyen is niet zo nieuw als het anglicisme doet vermoeden. In de Gouden Eeuw lustten burgers en handelaren er al pap van, zo blijkt uit onderzoek van de Universiteit Leiden. Diverse belangengroepen wisten hun weg te vinden naar de Staten-Generaal, bijvoorbeeld als die ingrijpende besluiten nam over de handel en wandel in de koloniën. Misschien dat de eer van het eerste lobbywerk zelfs de Romeinen te beurt valt, die streden om de gunsten van de keizer.

Lobbyisten

1. Ben Bot (Meines Holla & Partner)
2. Maxime Verhagen (Bouwend Nederland)
3. Burgers via #hashtags op sociale media

Hoogleraar public affairs Arco Timmermans signaleert op de website van de Universiteit Leiden dat het ‘spel van het lobbyen’ tegenwoordig steeds minder in de achterkamertjes verborgen kan blijven. Ondanks de kritiek die Nederland nog altijd krijgt van anticorruptieorganisaties, en ondanks het feit dat het lobbyverbod voor oud-bewindspersonen na de zaak-Van Nieuwenhuizen opnieuw afgestoft moet worden. Een van de redenen is ook dat klassiek lobbyen terrein verliest ten gunste van u en mij. De nieuwste lobbyist is de burger zelf, die op sociale media met hashtags en petities de politiek in beweging brengt.

De rubriek Plein 2 behandelt de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag, beschreven door de parlementaire redactie van Trouw.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden