Over de ’maagdenprik’ wordt paniek gezaaid

Meiden in de leeftijdsgroep 12 tot 14 jaar worden opgeroepen om zich te laten vaccineren tegen het virus dat (mogelijkerwijs) de veroorzaker is van baarmoederhalskanker. ( Werry Crone)

Het vaccin tegen baarmoederhalskanker is geen wondermiddel. Maar de angst ervoor is onterecht.

Ik hoor tot de gelukkigen die niet ten onder zijn gegaan aan de gevolgen van het humaan papiloma virus. Twee keer werd op tijd ontdekt dat er onrustige cellen een feestje aan het vieren waren in mijn baarmoederhals. Twee keer betekende dat een ingrijpende medische behandeling, met weinig lichamelijke, maar veel emotionele gevolgen.

Na de behandeling riep ik vol overtuiging dat mijn beide dochters, nu negen en elf jaar, de ’maagdenprik’ zouden krijgen als het zover was. En dat moment is nabij. Honderdduizenden meisjes zijn al opgeroepen zich te laten inenten tegen baarmoederhalskanker.

Toch kwamen er in de tweede week maar 47 procent opdagen. De eerste week lag dit percentage nog op 60 procent. De reden voor de lage opkomst zijn niet de kritische reacties van sommige wetenschappers, ook in deze krant. Het komt door iets anders: door de spam op websites als www.kritischprikken.nl, en angstverhalen die via Hyves en YouTube worden verspreid.

Er gaat in Nederland bijna niemand meer dood aan de gevolgen van difterie, kinkhoest of tetanus, doordat ouders hun kinderen tegen deze ziekten laten inenten. De ’kritische’ ouders die dat niet doen, hoeven ook niet veel te vrezen, want behalve in de biblebelt loopt je zoon of dochter nauwelijks de kans deze ziekte daadwerkelijk te krijgen.

Bij baarmoederhalskanker ligt dat anders. Enerzijds gaan er in Nederland steeds minder vrouwen dood aan de gevolgen van deze kanker, omdat vrouwen vanaf hun dertigste jaar iedere vijf jaar gecontroleerd worden middels een uitstrijkje. Maar dat er maar zo weinig vrouwen aan doodgaan, betekent niet dat het humaan papiloma virus uitgeroeid is –integendeel.

Hpv is de belangrijkste veroorzaker van baarmoederhalskanker. Bijna 80 procent van de volwassenen is drager van dit virus. De meeste besmettingen gaan van de man naar de vrouw. De meeste mensen breken dit virus zelf weer af. Maar bij 2 procent is dat niet het geval. Er sterven uiteindelijk jaarlijks 200 vrouwen in Nederland aan de gevolgen van deze kanker.

Het nieuwe vaccin halveert het sterftecijfer. Het aantal vrouwen met een voorstadium van kanker zal met duizenden dalen. Toch krijgt het vaccin veel kritiek.

De Leidse hoogleraar oncologische gynaecologie Gemma Kenter zegt heel terecht dat het vaccin geen wondermiddel is. Het beschermt slechts tegen 70 procent van de virussen die de kanker veroorzaken. Bovendien biedt het vaccin niet levenslang bescherming.

Denken dat je na de vaccinatie er dus op los kunt leven is schijnveiligheid. Daarbij: het hpv-virus blijft een soa, via seksueel contact overgebracht.

Er zijn echter ook kwakzalvers en pseudowetenschappers actief op het internet en binnen scholen actief, die allerlei ’feiten’ proberen te verspreiden over het vaccin. Waardoor een vriendin, moeder van een 15-jarige dochter met oproep voor de prik, mij half in paniek opbelde met de vraag: ’Wat moet ik nu doen, ze zeggen dat je kanker van het vaccin kunt krijgen, op school verkondigen ze dat er meisjes dood zijn gegaan door de prik, en net als bij de DES dochters zijn sommigen bang dat je er onvruchtbaar van kunt worden’.

Wat ik ook vind van het kritisch denken: kritiekloos aangetoonde onzin de wereld in brengen, dát is pas schadelijk voor de gezondheid. En dat is helaas wat er nu gebeurt. Neem het advies dat deze criticasters geven: vitamine A en foliumzuur helpen net zo goed tegen een hpv-infectie, en als je gezond leeft, met respect voor je lijf, krijgt het virus geen kans. Kortom: ga als een maagd het huwelijk in, dan komt alles goed. Maar die lieve zoete schoonzoon heeft het virus wellicht wel in zijn lijf, hoe wil je dan voorkomen dat die brave dochter van je niet besmet raakt?

Na alle berichtgeving, de zin en de onzin, denk ik genuanceerder over het vaccin tegen baarmoederhalskanker.

Ik zal mijn dochters over een paar jaar vertellen dat er een goed vaccin is, dat bescherming biedt, maar dat het niet afdoende is. Dat het vaccin alleen zin heeft, als ook jongens ingeënt worden, aangezien zij voornamelijk de verspreiders van het virus zijn.

Bovenal zal ik ze vertellen dat ze, ook als ze straks seksueel actief zijn, goed voor hun lichaam en geest moeten blijven zorgen. Dat betekent dat ze alleen vrijen als ze daar zin in hebben, dat je ook van het voorspel een soa op kunnen lopen, dat ze voor goede anticonceptie moeten zorgen, en dat zij regelmatig een uitstrijkje moeten laten maken bij de huisarts.

En bovenal zal ik ze aansporen kritisch te blijven denken, en te beslissen op basis van argumenten –niet op basis van paniek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden