COLUMN

Oud-gemeenteambtenaar houdt voetballand Nederland bikkelharde waarheid voor

Henk Hoijtink Beeld Maartje Geels

In het huis van een diep gevallen voetballand, in de bossen van Zeist, zei dinsdag een oud-gemeenteambtenaar waar het op staat: dat het diep gevallen voetballand de blik naar buiten moet richten, ja ook naar IJsland.

De oud-gemeenteambtenaar vertrok er geen spier bij, hij was bloedserieus.

In oktober 2015, na de uitschakeling van Oranje voor het EK 2016, stelde ik de retorische vraag of we naar de Tsjechen wilden kijken, naar de IJslanders, die ons in de kwalificatiereeks (in mijn woorden) lachend hun hielen lieten zien. ‘Nee, dat doen we niet’, schreef ik. ‘De gedáchte dat we hardop zouden onderkennen dat ze, over het algemeen ook maar profs bij modale clubs, domweg beter zijn dan onze spelers: gretiger, sneller, sterker en, jazeker, vaardiger – en zij niet alleen.’

Maar het was vooral om iets anders dat ik dinsdag gniffelde om de woorden van Eric Gudde, de oud-gemeenteambtenaar van Rotterdam, op zijn eerste werkdag als algemeen directeur van de KNVB. Dat iemand van zijn kaste dit verdict uitsprak, daar genoot ik stilletjes erg van.

In de hokjes van de voetbalwereld, angstvallig bewaakt door vooral Johan Derksen, is het overzichtelijk. Je hebt voetbalmannen en niet-voetbalmannen. Naar de eersten moet je luisteren, de laatsten kunnen (in het vocabulaire van de voetbalwereld) niet serieus genomen worden. U begrijpt in welk hokje de oud-gemeenteambtenaar zat, jarenlang als directeur van Feyenoord.

Playstation-voetbal

Een beetje voetbalman wilde wat Johan Cruijff wilde – of hij dacht te willen en te weten wat die wilde. Daags na de 3-0 nederlaag van Oranje tegen Turkije, in september 2015 de officieuze uitschakeling voor het EK, belde ik oud-trainer Aad de Mos. We zijn in de maling genomen door Cruijff, en Louis van Gaal heeft er later Playstation-voetbal van gemaakt, zei hij. De vleugelspelers waaraan wij zo krampachtig vasthouden, had Cruijff als speler alleen maar voor zichzelf nodig gehad, bedoelde De Mos.

Je kon allang zeggen dat we ons in slaap hadden laten sussen, dat we aan alle kanten waren ingehaald, maar je kon het ook zo zeggen. Ik vond het een fenomenale samenvatting van bijna een halve eeuw Nederlandse voetbalgeschiedenis.

Twee jaar later hebben we met Playstation-voetbal met vleugelspelers (op een Commodore-computer) ook het WK gemist. België en Servië gaan wel, Zwitserland waarschijnlijk ook. Eric Gudde stelde dinsdag ook die landen ten voorbeeld.

Denk terug aan Hans van Breukelen, en aan hoe het hem is vergaan, en de ironie druipt ervan af. Hij zei als technisch directeur van de KNVB dat we moesten kijken naar Duitsland. Niemand wilde luisteren, niemand wilde hem begrijpen, niemand wilde zien hoe een mooi ideaal dat kon zijn. Nu kun je alleen nog bruuskeren, beseft Gudde: we zijn al zoveel verder van huis.

Voetballand

Aan het einde van de bijeenkomst werd Gudde gevraagd of we weer een groot voetballand kunnen worden. Dat zijn we nooit geweest, maar iedereen begreep de vraag, Gudde ook. Dat is best heel moeilijk, zei hij.

Dat is inderdaad heel moeilijk, óók omdat steeds meer landen zo kunnen voetballen als IJsland, België, Servië en Zwitserland, zo wíllen voetballen ook. Hier moet de KNVB-directeur eerst maar eens aan de voetbalmannen zien te slijten dat niets anders dan dat het referentiepunt nog kan zijn.

Hoe het ook afloopt, voor de geschiedschrijving kon niet krachtiger worden getekend hoe diep deze crisis is: een oud-gemeenteambtenaar die zijn voetballand uiteindelijk de bikkelharde waarheid moest voorhouden.

Lees hier meer columns van Henk Hoijtink. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden