null Beeld
Beeld

ColumnStevo Akkerman

Opvallend, dat antisemitisme binnen partijen die zich laten voorstaan op hun Israël-liefde

Bepaalde gebeurtenissen in een zeker land hebben een opvallend verschijnsel weer voor het voetlicht gebracht: het bestaan van antisemitisme binnen partijen die zich luidkeels laten voorstaan op hun Israël-liefde. En omgekeerd de sympathie onder sommige Joden voor dergelijke partijen, hoe rechts-extreem die ook zijn. Het is iets dat zich overal in Europa en ook in de VS voordoet. Een recent onderzoek van Hannah Rose, verbonden aan King’s College in Londen, spreekt van ‘een golf van extreem-rechts ­filosemitisme’.

Deze vreemde bedgenoten vinden elkaar in een afkeer van of angst voor de islam, waarbij de rechterzijde zich gretig beroept op de zogeheten joods-christelijke cultuur. Rose zei hierover het volgende in The Jewish Chronicle: “De Joodse gemeenschap moet zich luid en duidelijk uitspreken tegen extreme en racistische politiek die probeert minder­heden tegen elkaar uit te spelen”.

Mijn gedachten gingen terug naar een radiodebat dat ik in 2017 had met Bart Schut, adjunct-hoofdredacteur van het Nieuw Israëlietisch Weekblad. In een column na het geweld in Charlottesville, waar neonazi’s met ‘Heil Trump’-leuzen door de straten trokken, had ik geschreven dat Trump geen fascist was, maar het fascisme wel salonfähig maakte, en dat hetzelfde gold voor Baudet en Wilders. Schut vond dat ik het over nazi’s had gehad en dus demoniseerde. Hij voegde daaraan toe: “Ik schrijf voor de Joodse gemeenschap in Nederland, waarvan een groot deel op Forum heeft gestemd en een ander deel op de PVV, die weten wel wat de glijdende schaal naar de ­nazi’s is, en dat zit daar niet.”

Anti­semitisme is gif dat zich in al­lerlei gedaantes kan hullen

Toegegeven, op dat moment ­waren de nazineigingen van Forumjongeren nog niet aan het licht gekomen, net zomin als het expliciete ­antisemitisme van Baudet. Maar de Forum-leider hanteerde al overduidelijk het idioom van de rassenleer. En Wilders verwees naar de theorie van het omvolken; er waren goede redenen om ongerust te zijn.

Bedoel ik te zeggen dat het gevaar alleen van rechts komt? Nee, anti­semitisme is een gif dat zich in al­lerlei gedaantes kan hullen, rechts, links, islamitisch, christelijk, atheïstisch. Maar dat neemt niet weg dat er nu een wel heel rare dans gevoerd wordt, waarbij Israël en het Jodendom worden ingezet als ‘de eerste verdedigingslinie van het Westen ­tegen de islam’. Dit is een citaat van Wilders, en Hannah Rose verwijst ernaar om te illustreren hoe de extreem-rechtse liefde voor Israël eerder anti-moslim is dan pro-Joods.

Het droevige is dat de regering-Netanyahu desondanks in landen als Hongarije en Polen, waar de democratie wankelt en voor minderheden geen plaats is, bondgenoten ziet. Zij vallen hem niet lastig met kritiek op de bezetting van Palestijns grond­gebied, hij zeurt niet over persvrijheid en rechtsstaat, en zo verschaffen de danspartners elkaar de fel­begeerde erkenning.

De Israëlische historicus Zeev Sternhell, die dit jaar overleed, zag het met lede ogen aan. “Waar mensenrechten en gelijkheid werden ­gerespecteerd, was het leven beter voor de Joden, waar racistisch nationalisme opkwam, nam het gevaar voor de Joden altijd toe.”

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden