Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Opleiden van psychologen helpt de ggz

Opinie

Aart Franken

Op het spreekuur van een pyscholoog. © colourbox
Opinie

Meer deskundigheid bij de beoordeling van patiënten kan wachtlijsten verminderen. Maar zet psychologen in, betoogt Aart Franken, lid algemeen bestuur van het Nederlands Instituut van Psychologen.

Emeritus hoogleraar neurologie Rien Vermeulen stelt in zijn bijdrage dat psychiaters de wachtlijsten in de ggz kunnen oplossen. Zijn voorstel is psychiaters aan de poort van ggz-instellingen te zetten om verwijzingen te beoordelen. Tijdens een intake van 45 minuten kunnen ze advies geven, bepalen of en welke stoornis iemand heeft en of verdere diagnostiek (onderzoek) nog nodig is. Dat zou geweldig zijn!

Lees verder na de advertentie

Het pleidooi van Vermeulen voor meer expertise bij de intake is verstandig. Zo kan al snel de juiste route gezocht worden en neemt de kans af dat patiënten op de verkeerde plek belanden. Er zal minder onnodig werk verzet hoeven te worden en de wachtlijsten zullen uiteindelijk afnemen.

Maar hier past bescheidenheid. "Ervaren clinici hebben vaak te veel zelfvertrouwen", stelt psychiater/psychotherapeut T. Ingenhoven in zijn bespreking van het boek 'Psychodiagnostische besluitvorming. Deskundig oordelen in de klinische praktijk' ('Tijdschrift voor Psychiatrie', april 2017). "Zij neigen ernaar hun blik te versmallen en hebben weinig oog voor hun eigen uitdijende blinde vlekken." Oftewel, in 45 minuten een diagnose stellen zonder gepaste diagnostiek is onwenselijk.

Gedegen diagnostiek is noodzakelijk, juist om fouten in de eerste fase en vervolgens een vastlopende behandeling te voorkomen. Bij ernstige psychiatrische aandoeningen blijft dit onderzoek bovendien erg lastig omdat deze aandoeningen zich moeilijk openbaren in de eerste fase van diagnostiek (laat staan de eerste 45 minuten). In het tijdschrift 'De Psychiater' (27 juli 2018) pleit Kees Lemke dan ook voor herdiagnostiek bij ernstige psychiatrische aandoeningen, om na enkele jaren behandeling te kijken of een diagnose moet worden bijgesteld.

Tekort aan psychiaters

Daarbij is er nu al een tekort aan psychiaters. Als ze ook alle intakes moeten oppakken, lopen de wachtlijsten juist verder op. Gelukkig hebben zij goed gekwalificeerde collega's: post-master opgeleide psychologen. Wachtlijsten kunnen pas korter worden als, naast psychiaters, de post-master opgeleide psychologen de intakes verzorgen.

In 45 minuten een diagnose stellen zonder gepaste diagnostiek is onwenselijk

Dit zijn de psychologen in het Big-register (gezondheidszorg- en klinisch psychologen) en de Kinder- en Jeugdpsychologen NIP (Nederlands Instituut van Psychologen). En zet daarnaast ondersteuning in van Psychologen NIP (de titel 'psycholoog' is niet wettelijk beschermd. Psychologen NIP zijn universitair opgeleid en gebonden aan de beroepscode).

Dat in de ggz nog steeds wachtlijsten bestaan, komt doordat de afgelopen jaren te weinig is opgeleid tot gz-psycholoog. Staatssecretaris Blokhuis geeft aan dat er volgend jaar extra opleidingsplaatsen komen. Heel goed nieuws. Maar er zijn meer mogelijkheden. Zo zijn er psychologen die wel veel ervaring en opleiding hebben, maar die zichzelf niet gekwalificeerd gz-psycholoog mogen noemen. Onder andere onze beroepsvereniging NIP onderzoekt hoe ze op basis van Eerder Verworven Competenties alsnog erkend kunnen worden als gz-psycholoog. Dan kunnen ze als regiebehandelaar optreden en zullen nog meer gekwalificeerde psychologen kunnen bijdragen aan het versneld verkorten van de wachtlijsten.

Minder regelwerk

Ook zorgen de vele administratieve handelingen ervoor dat het lang duurt voordat wachtlijsten verdwijnen. Het zou geweldig zijn als professionals meer tijd krijgen om hun expertise in te zetten voor de echte zorg. Het actieplan (Ont)Regel de Zorg is een belangrijke stap hierin.

Met minder regelwerk en meer gekwalificeerde psychologen die, net als psychiaters, kundig advies geven aan de poort, zullen we kunnen werken aan het verminderen van de wachtlijsten.

Lees ook:

Wachtlijsten in de ggz wegwerken? Laat een psychiater de intake doen

De belofte over het terugdringen van de wachtlijsten maken de ggz-instellingen niet waar. En toch kan het, meent Rien Vermeulen, emeritus hoogleraar neurologie. 

Extra opleidingsplaatsen moeten wachtlijstpsychiatrie uiteindelijk korter maken

Er komt meer ruimte voor psychologen in de geestelijke gezondheidszorg (ggz). Maar de psychiaters vrezen juist verschraling van de zorg.

Deel dit artikel

In 45 minuten een diagnose stellen zonder gepaste diagnostiek is onwenselijk