Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Op links resteert een puinhoop

Opinie

Lex Oomkes

Lex Oomkes. © Maartje Geels

De kiezer begint weer een beetje meer begrip te krijgen voor waar de PvdA voor staat, stelde PvdA-leider Lodewijk Asscher afgelopen donderdag in deze krant. Zou het? Zeker, het verlies van zijn partij is binnen de perken gebleven. Vergeleken met de raadsverkiezingen van vorig jaar is zelfs sprake van een voorzichtig herstel. We gunnen het Asscher om daar inspiratie uit te putten en weer iets zonniger de wereld in te kijken.

Lees verder na de advertentie

Maar of het terecht is? Aan het feit dat de linkervleugel in de politiek nog immer in totale wanorde verkeert en geen analyse, laat staan antwoorden heeft op de beweegredenen van veel kiezers, doet aan de verkiezingsuitslag van vorige week helemaal niets af.

De opmerking van Asscher in datzelfde vraaggesprek dat we niet de pretentie moeten hebben binnen een luttel aantal dagen de verklaring te hebben voor de enorme winst van Thierry Baudet snijdt veel meer hout.

Asscher zou daarover moeten praten met Ronald van Raak, Kamerlid van de Socialistische Partij en volgens het Algemeen Dagblad de ideoloog van de partij. Hij constateert in die krant dat zijn partij de kiezer niet heeft kunnen bereiken met de thema’s die de SP agendeerde. Absoluut, helemaal gelijk.

Van Raak voegt er echter aan toe dat de aanslag in Utrecht vorige week maandag daarmee heeft te maken. Kiezers hadden wel iets anders aan hun hoofd, citeert het Algemeen Dagblad hem. Slaap vooral verder, ben je op zo’n moment geneigd te zeggen.

Baudet-kiezer

Verschillende media zijn de afgelopen dagen op zoek gegaan naar de Baudet-kiezer. Terecht. Het waarom van die stem is absoluut intrigerend. Een van de redenen om de stem aan Forum te geven, afgezien van het feit dat de partij nieuw is, is de toenemende ongelijkheid in de samenleving en het wegkijken van de elite.

Als er iets toch een links thema is, dan is het dat. Het is ook volkomen onterecht om uit de verkiezingen van vorige week te concluderen dat Nederland een ruk naar rechts heeft gemaakt of, zoals commentatoren van economisch niet al te linkse kranten verlekkerd concluderen, de kiezer in ieder geval geen links programma wil.

Het zijn voor een heel groot, zo niet doorslaggevend deel, de kiezers die links uit het zicht is verloren. Dat was al bij de opkomst van Fortuyn, dat was in de hoogtijdagen van Geert Wilders en dat is ook het geval bij Baudet.

In hetzelfde artikel in het Algemeen Dagblad stelt Ron Meyer, voorzitter van de SP, dat zijn partij zal doorgaan een stem van de woede te zijn en hoop wil bieden dat er iets aan kan worden gedaan. Prima, maar de kiezer gaat een andere kant op. Deels omdat de woede niet uitsluitend met sociaal-economische ongelijkheid heeft te maken en deels omdat die uit heel andere zaken voortkomt dan ongelijkheid.

Juist op meer so­ci­aal-cul­tu­reel terrein zijn de verschillen groot

Links staat er sinds woensdag eigenlijk alleen maar slechter voor. Ook GroenLinks, dat het thema klimaatbeleid dacht te kunnen monopoliseren, profiteert uiteindelijk immers maar matig.

Koers

Juist op meer sociaal-cultureel terrein verschillen de drie partijen op links enorm van elkaar. Daar zit de SP op de rechterflank, de PvdA in het midden en is GroenLinks de kosmopolitische partij van de winnaars van de mondialisering. Zou een van de drie echt de doorbraak hebben kunnen maken naar al die kiezers die links verloor, dan zou het een indicatie zijn geweest van de te volgen koers. Niets van dat al.

Een Groninger stemt op Baudet ondanks zijn wens aardgas te blijven winnen in die provincie. Een tuinder in het Westland, volledig afhankelijk van die ene Europese markt stemt Forum, dat die unie verlaten wil. Pas als links daar een sluitende verklaring voor heeft, is herstel van links mogelijk.

Lex Oomkes is senior politiek redacteur bij Trouw, en schrijft wekelijks een column.

Deel dit artikel

Juist op meer so­ci­aal-cul­tu­reel terrein zijn de verschillen groot