Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Op de Spaanse tv vraagt niemand wat het nut is van de stierenloop. Gelukkig maar.

Opinie

Ger Groot

Ger Groot. © Trouw
Column

De Sanfermines 2018 zijn weer achter de rug. Zaterdagochtendvroeg zag ik er de laatste stierenloop van. 

Veilig achter een tv-scherm: in Spanje wordt een week lang elke ochtend de ceremoniële ren van de ‘toros’, bestemd voor de gevechten van die middag, uitvoerig in beeld gebracht. Met de modernste middelen: camera’s overal, zelfs opgehangen aan kabels, meeglijdend met de menigte eronder die buiten het bereik van de horens tracht te blijven. Met live commentaar en vooral veel nabeschouwing, want de ren zelf is voorbij voor je het weet.

Lees verder na de advertentie

Net iets meer dan twee minuten duurde hij zaterdagochtend. Almaar korter, zeiden de kenners. En ook steeds veiliger. Zes gewonden, van wie niet één ernstig – al werd één van de renners tientallen meters meegesleept aan het rode sjaaltje dat bij de Sanfermines verplichte dracht is. 

Het had slecht kunnen aflopen, zoals op zo zoveel momenten tijdens de loop. Horens scheerden maar net langs hoofden, nekken, dijen. Wie viel kreeg met een beetje pech een paar stieren over zich heen. Maar het bleef die hele week bij een paar hersenschuddingen en gebroken botten. Een mooie, ‘schone’ Sanfermin, zei iedereen tevreden.

We willen opwinding, risico, iets bijzonders dat die ene dag of ene week anders maakt dan alle andere

Zuipfestijn

Dat is wel eens anders geweest. Niet dat er aan de lopende band doden bij vielen, maar soms sloeg de tragedie toe. Vanwege de buitenlanders, mopperden de inwoners van Pamplona. Vooral de Amerikanen, die na het lezen van een paar pagina’s Hemingway zoiets ook wel eens wilden meemaken. Een nacht drinken en dollen – en dan de adrenaline van het rennen, liefst zo dicht mogelijk op een stier. De schoft of hoorn ervan even aanraken geldt als een heldendaad.

Daar komen soms problemen van, zo niet tijdens de ren dan wel in de nacht. Want een massaal zuipfestijn in de straten en parken brengt onvermijdelijk rottigheid met zich mee. Twee jaar geleden leidde dat tot grote commotie, rechtszaken wegens verkrachting, en schande die er tot ver in het buitenland van gesproken werd. Dan staat onvermijdelijk ook het moralisme klaar met verbod en tucht. Dat hele stierenfeest: niet meer van deze tijd, waar is het goed voor, het moest maar eens worden afgeschaft.

Nergens goed voor

Tja, waar is het goed voor? Nergens voor waarschijnlijk, zoals ook de Tour de France of het Wereldkampioenschap Voetbal nergens goed voor is. We zouden best zonder kunnen, verlost van al het kwalijke nationalisme ervan, de verspilling van tijd en grondstoffen – want reken eens uit wat al die supportersvluchten naar Rusland wel niet kosten. De ruzies tussen buren en families, de hartaanvallen achter de tv, het piekende alcoholgebruik – om nog maar te zwijgen van de obscene gages van de godenzonen. Dan maar liever een paar oude Rudi Carrellshows op de buis.

Op de Spaanse tv maakte niemand zich daar druk om. En gelukkig maar, want onder het dictaat der deugdzamen zou het leven al snel onleefbaar worden. We willen opwinding, risico, iets bijzonders dat die ene dag of ene week anders maakt dan alle andere. Dat noemen we dan ‘traditie’ en daarvoor nemen we desnoods een paar gebroken ribben en het doodsgevaar op de koop toe.

Het bloed kruipt

Rationeel is dat allemaal niet – maar wie heeft ooit gezegd dat de mens een ‘animal rationale’ is? Die filosofische vergissing is ons duur te staan gekomen. Onwillekeurig zijn we gaan geloven dat redelijkheid de stof is waaruit we gevormd zijn en dat al de rest maar bijkomende hindernissen zijn. Belemmeringen op de weg waarop we eindelijk zouden worden wie we zijn – en al het andere is weggepoetst: het lichaam, de zinnelijkheid, de aandriften, het genot, inclusief dat van het doodsgevaar. Behalve misschien het genot van de zuiverheid die zich tevreden stelt met de contemplatie van het heiligste.

Daarmee hebben we, kort gezegd, de geschiedenis van de westerse beschaving te pakken. En van haar religie die, aanvankelijk allerminst vreed- en deugdzaam, gaandeweg ook onder het dictaat van de orde en netheid gevallen is. Ze heeft het nooit kunnen winnen, want het bloed kruipt waar het niet gaan kan – en soms blijft het achter op de keien van de oude straatjes van Pamplona. Ambulances staan al klaar: ook hier heeft de moderne staat alles op orde. Maar de stieren trekken zich daar niets van aan.

Ger Groot doceerde filosofie aan de universiteiten van Rotterdam en Nijmegen. Voor Trouw bekijkt hij de actualiteit door een filosofische bril. Eerdere afleveringen van zijn column vindt u hier.

Lees ook:

Zo rationeel zijn we helemaal niet

Donald Trump dankte zijn verkiezing in belangrijke mate aan mensen die onder zijn beleid het meest te lijden hebben. Brexit kwam er dankzij de stemmen van degenen die bij uitstek gebaat zijn bij de arbeidsregels en landbouwsubsidies van de EU.

Deel dit artikel

We willen opwinding, risico, iets bijzonders dat die ene dag of ene week anders maakt dan alle andere