CommentaarPolitiek

Op de drempel van het nieuwe decennium baart het maatschappelijk debat zorgen

Vandaag eindigt niet alleen een jaar, maar beginnen we ook aan een nieuw decennium. Over het afgelopen jaar bezien, zijn de tegenstellingen in de samenleving groter geworden, maar dat geldt niet alleen voor 2019. Eigenlijk wordt het hele decennium gekenmerkt door verharding van de samenleving, waarin niet meer wordt gedebatteerd maar waarin we elkaar alleen nog met stellingen en verwijten om de oren slaan.

Het contrast kon niet groter zijn. De economie floreert eigenlijk als nooit tevoren. De gevolgen van de crisis, die in 2008 begon, hebben we feitelijk in het afgelopen jaar definitief achter ons gelaten. Het begrotingsoverschot is inmiddels opgelopen tot ruim 14 miljard euro, de staatsschuld is dit jaar onder de 50 procent gekomen, terwijl de ontevredenheid in de samenleving ook tot een record leidde. Niet een al lang niet meer vertoond laagterecord, zoals de staatsschuld, maar een hoogterecord.

Er is uiteraard geen direct positief verband tussen florerende overheidsfinanciën en de mate van tevredenheid en harmonie in een samenleving. Tegelijkertijd komen immers zeer fundamentele keuzes af op de westerse samenleving. Het milieu, of het nu gaat om stikstof of om fijnstof, en de klimaatverandering leiden nu al tot die groeiende tegenstellingen en dat zal naarmate de tijd gaat dringen, alleen maar toenemen.

Wijze politiek houdt met alle, per definitie tegenstrijdige belangen rekening

Als problemen zo fundamenteel zijn en uiteindelijke keuzes een dermate vergaande invloed op het leven van iedereen zullen hebben, helpt het niveau dat het maatschappelijk debat in dit decennium kreeg niet. Uiteraard hebben boeren, om een actueel voorbeeld te nemen, het recht om te demonstreren en hun terechte zorgen over hun toekomst te uiten. Dat gebeurt echter meer en meer met intimiderende middelen. De tractor als symbool van kracht en dreiging. Het instrument waarmee een samenleving kan worden platgelegd en dus een goed argument om alle boerenzorgen in één keer weg te nemen.

Wijze politiek houdt met alle, per definitie tegenstrijdige belangen rekening. Dat begint echter bij de erkenning van alle partijen dat de belangen van de ander reëel zijn en dat ergens de oplossing schuilgaat, die voor iedereen uiteindelijk de beste oplossing is. Oplossingen waarbij iedereen iets van het eigen gelijk moet inleveren, om er met elkaar uit te komen.

Helaas wordt dat eigen gelijk ten voordele gebruikt door snel opkomende nieuwe, populistische partijen. Voor optimisme aan het einde van dit decennium lijkt minder ruimte en dat is jammer. Desondanks is het raadzaam te blijven vertrouwen op het oplossend vermogen dat deze samenleving altijd heeft gekenmerkt.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden