Column

Ook Rusland is onschuldig totdat het tegendeel is bewezen

Beeld Trouw

Of het goed is dat Europese landen zich solidair met Groot-Brittannië tonen (Trouw-commentaar, gisteren) zou ik niet durven zeggen. Maar feit is wel dat niet minder dan veertien EU-landen Russische diplomaten weggebonjourd hebben. Deze maatregel is een vergelding voor de vergiftiging van de Russische dubbelspion Skripal op Engelse soevereine grond.

Ik koester geen bijzondere sympathie voor het Rusland van tsaar Poetin. En zeker niet voor zijn autoritaire manier van heersen die praktisch geen opponent duldt. Waar ik wel sympathie voor heb is de rechtsstaat, zijn wetten en het heilige principe dat je onschuldig bent totdat het tegendeel is bewezen. Er zijn gelukkig nog negen EU-landen die er ook zo over denken en die weigerden Russische diplomaten uit te zetten.

In de zaak-Skripal is het gevonden wapen (gifgas) wel van Russische makelij, maar de hand die hem bediende is vooralsnog onvindbaar. Dan is maar één conclusie mogelijk: de solidariteit met de Britten is voorbarig en de actie van de veertien EU-landen, een schending van het hierboven genoemde beginsel. 

Daarbij komt dat de reactie buitenproportioneel is. Vooropgesteld: de aanslag op Sergej Skripal (en zijn dochter) is laf, schandelijk, inhumaan en zodra ze worden ontmaskerd, dienen de schuldigen zwaar te worden gestraft. Maar Skripal is geen dissident of politieke vluchteling. In de Russische volksmond is hij een landverrader. Zo heeft hij tientallen van zijn Russische collega’s aan de Britse geheime dienst verraden in ruil voor dollars. Daarvoor is hij in Rusland veroordeeld. Toen hij uit het gevang kwam ging hij terug naar Engeland en zou hij westerse geheime diensten van informatie zijn blijven voorzien.

Met twee maten meten

Dat EU-landen met twee maten meten, bleek vorige week bij de nasleep van het Catalaanse referendum over onafhankelijkheid (oktober vorig jaar). In Spanje sloot justitie opnieuw vijf Catalaanse politici op. Hun wordt rebellie verweten en ze kunnen dertig jaar gevangenisstraf krijgen. Daarmee zitten nu negen Catalaanse politici in een Spaanse cel die we formeel als politieke gevangenen mogen omschrijven. Zeven andere Catalaanse politici vluchtten het land uit.

In totaal zijn 25 politici aangeklaagd in Catalonië. De bekendste van deze groep, Carles Puigdemont, liet het Catalaanse Parlement de onafhankelijkheid van Catalonië uitroepen. Zondag is hij in en door Duitsland op Spaans bevel gearresteerd. Juridisch klopt dit misschien wel, maar er zijn vraagtekens. 

De onafhankelijkheidsverklaring was illegaal en voor een soeverein land onaanvaardbaar. Soit. Maar het hele traject was democratisch (vrij referendum door parlement bekrachtigd) en vooral totaal geweldloos. Daarentegen is de repressie van het Spaanse centrale gezag ongekend en gewelddadig. Door de nieuwe golf van arrestaties en zijn autoritaire opstelling is Madrid bezig een steeds uitdijende revolte in Catalonië te voeden. Hierover zwijgt de EU in alle talen. En de eerste Spaanse diplomaat die uitgewezen gaat worden, moet nog worden geboren.

Lees ook:

De relatie tussen Rusland en het Westen heeft een nieuw dieptepunt bereikt. Ruim honderd Russische diplomaten moeten vertrekken in een gezamenlijke actie.

Vooropgesteld: twee Russische diplomaten uitwijzen zal het Kremlin niet onmiddellijk slapeloze nachten bezorgen. Veel stappen in het diplomatieke verkeer ogen op het eerste gezicht als nutteloos en krachteloos. Daar staan echter andere zaken tegenover.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden