OpinieOnderwijs

Ook ouders en leerlingen maken onderwijs passend, niet alleen de docent

Idealiter maken ouders, school en leerlingen samen het onderwijs passend, zegt Allan Varkevisser, leerkracht en socioloog te Groningen. Iedereen moet zich enigszins schikken.

Onderwijs is niet passend zeggen ouders’ kopt Trouw (16 juni). Deze uitspraak vraagt om een repliek vanuit het onderwijsveld zelf. Alleen waar te beginnen? Met een duiding van het begrip ‘passend’? Ik denk van wel. Passend betekent ‘geschikt’, ‘de juiste maat hebbend’. In de zin van een passende reactie of een passende straf. Er dient dan wel een perspectief te zijn van waaruit bepaald kan worden of iets al dan niet passend is. Maar in een onderwijssituatie ontbreekt zo’n perspectief.

Goed onderwijs is een vorm van co-creatie. Ouders, school en leerlingen maken samen het onderwijs passend. Steeds opnieuw, want het kind ontwikkelt zich immers en als het goed is, doen de leerkracht en de ouders dit ook. Het buitenperspectief, van waaruit je op enig moment voor eens en voor altijd kunt vaststellen dat iets ‘passend’ is, ontbreekt.

Het begrip ‘passend onderwijs’ heeft bovendien een misleidende connotatie. Het suggereert dat het onderwijsveld zich zou kunnen aanpassen aan élke onderwijsvraag. Dat een leerkracht zich zo flexibel als een Barbapapa zou kunnen aanpassen aan iedere leerling en zo ter plekke onderwijs op maat zou kunnen maken. Dat is niet zo en dat is mijns inziens ook niet gewenst.

Eén school kan niet aan elke onderwijsvraag tegemoetkomen

Een leerkracht kan binnen zijn of haar klas op basis van zijn kwaliteiten en ervaring het onderwijs enigszins aanpassen. Scholen hebben een bepaalde zorgbreedte; een bepaalde mate van aanpassing om het onderwijs aan te laten sluiten op de behoeften van de eigen schoolbevolking. Die zorgbreedte is niet alleen gebaseerd op de kwaliteiten van de individuele leerkrachten en die van het team, maar ook op wereldse zaken als het gebouw en de ligging ervan.

Niet aan elke onderwijsvraag kan dus door één school worden tegemoetgekomen. Het onderwijssysteem daarentegen moet wel bijna elke vorm van onderwijsvraag kunnen bieden. Door aanpassingen op de scholen, door ambulante begeleiding door arrangementen en last but not least door vormen van speciaal onderwijs.

Tenslotte zit de crux van de totstandkoming van passend onderwijs ook in het eerder gebruikte ‘tegemoetkomen’. Leerlingen (en ouders) zullen zich ook wat moeten aanpassen aan de scholen. Idealiter maken scholen, ouders en leerlingen samen het onderwijs passend. En als ik dan verderop in dezelfde editie van Trouw het verhaal lees van Erik Beelen en zijn dochter, dan bekruipt mij toch het gevoel dat er alleen aanpassing van de kant van de school is gevraagd. Tja, en dan werkt het niet, dat moge duidelijk zijn.

Lees ook:

Passend onderwijs werkt niet, zeggen ouders. ‘Het roer moet om’

Zestig procent van de ouders is negatief over de toepassing van passend onderwijs, blijkt uit onderzoek van Ouders & Onderwijs. Volgens de organisatie vallen te veel kinderen buiten de boot en is het systeem toe aan grondige verbeteringen.

Passend onderwijs levert minder op dan gedacht

Het ‘passend onderwijs’, ingevoerd in 2014 om kosten en bureaucratie terug te dringen, heeft minder opgeleverd dan gedacht. Dat blijkt uit een langlopende evaluatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden