Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ook met de meest optimistische bril zijn de doelstellingen van het energie-akkoord niet haalbaar

Opinie

Guus Berkhout en Kees de Groot

Windmolenpark voor de kust van IJmuiden. © ANP
Opinie

Bij de overgang naar duurzame energie moet wel de haalbaarheid in beeld blijven, zeggen wetenschappers Guus Berkhout en Kees de Groot.

Informateur Herman Tjeenk Willink bracht alweer een jaar geleden zijn verslag uit. In zijn betoog stond een aantal behartigenswaardige zaken over de uitvoerbaarheid van overheidsbeleid. Hij laat zien dat prachtige beleidsvoornemens in de praktijk veelal mislukken omdat ze onuitvoerbaar zijn. Inderdaad, het verleden laat zien dat bewindslieden meestal struikelen over onuitvoerbare ambities. Het trieste is dat er weinig van wordt geleerd. Dat zien we nu weer gebeuren in het klimaatbeleid. Energietransitie is een belangrijk onderdeel van dat beleid.

Lees verder na de advertentie

De energietransitie moet plaatsvinden, geen twijfel daarover, maar dan wél zonder emoties en aan de hand van rationele voorstellen. In het volgende zullen we met harde cijfers laten zien dat ook met de meest optimistische bril de idealistische CO2-doelstelling van het energie-akkoord bij lange na niet gehaald kan worden.

Het akkoord belooft om in 2030 de helft minder CO2 in de atmosfeer te brengen dan in referentiejaar 1990. Na enig rekenen betekent dit concreet dat we in ons land van nu af aan elke dag circa 250 MWh fossiele energie moeten gaan vervangen door niet-fossiele energie (1MWh = 1000 kWh). Ter vergelijking, één huishouden gebruikt dagelijks ongeveer 10 kWh aan elektriciteit en 40 kWh aan gas.

Gas gaat in de ban. Veronderstel nu dat we dit alleen met windturbines willen bereiken en dat één windturbine ongeveer 2 MW continu vermogen leveren kan (dat is voor ons land heel erg veel). Dan levert zo'n superturbine in een etmaal circa 48 MWh. Dat betekent dat we elk jaar zo'n 2000 van die windturbines operationeel zouden moeten krijgen. Totaal moeten er dan in ons land in 2030 ongeveer 24.000 van zijn, geïnstalleerd en aangesloten op het elektriciteitsnet. Om de onmogelijke opgave van zo'n ambitie te illustreren, dat zijn bij elkaar ruim 1300 nieuwe Egmondse windparken (zo'n 110 parken per jaar).

Of veronderstel dat we dit alleen met zonnepanelen voor elkaar willen krijgen en dat één paneel 1 kW continu vermogen leveren kan. Dan levert dat superpaneel in een dag 12 kWh (nachturen tellen hier niet mee) en betekent het dat we elk jaar zo'n 8 miljoen van zulke zonnepanelen operationeel zouden moeten krijgen. Totaal moeten er dan in 2030 ongeveer 96 miljoen van zijn, geïnstalleerd en aangesloten op het elektriciteitsnet.

Zon en wind zijn aan­bod-ge­stuurd en vereisen peperdure energiebuffers

Onwenselijk

Beide voorstellen, eventueel in mengvorm en aangevuld met groene componenten (denk aan restwarmte), zijn niet alleen onuitvoerbaar maar ook onwenselijk. Immers, zon en wind hebben twee fundamentele nadelen: 1) ze zijn aanbod-gestuurd, en aanbod-gestuurde bronnen vereisen peperdure energiebuffers om te leveren als er geen aanbod is; 2) ze leveren energie met een lage exergie oftewel ze hebben een laag arbeidsvermogen. Laag-exergetische bronnen zijn onbruikbaar voor de vele hoge-energie processen die we in onze samenleving nodig hebben.

Het voorzorgsprincipe wordt in klimaatbeleid veelvuldig genoemd maar let wel, het voorzorgsprincipe geldt ook andersom: 'Als drastische klimaatplannen kunnen leiden tot een ontwrichting van onze energie-infrastructuur, en daarmee tot een ernstige ontwrichting van de totale samenleving, dan zegt dit principe dat deze plannen geen doorgang mogen vinden'.

Nederland onderhandelt over het aardse klimaat met 5 hoofdtafels, 16 subtafels en 27 werkgroepen. Gezien het bovenstaande raden wij alle betrokkenen aan om, nu het nog kan, geen onomkeerbare maatregelen te nemen en de doelen in de energietransitie nog eens heel goed tegen het licht te houden.

Lees ook:

De nieuwe economie ziet eruit als een donut

Het is een zoet, gefrituurd broodje met een gat in het midden, de donut. Geen voor de hand liggend voedsel om een pleidooi voor een nieuwe, duurzame economie aan op te hangen. Maar de Britse econoom Kate Raworth doet het toch. Met succes.

Duurzame Troonrede 2018: Alles draait om winst, maar laten we dan wel netjes rekenen

Volkert Engelsman, de nummer 1 in de Duurzame 100 van Trouw, sprak op Prinsjesdag de jaarlijkse Duurzame Troonrede uit. "Niemand wordt 's ochtends wakker met het idee: laten we vandaag eens het klimaat om zeep helpen."

Deel dit artikel

Zon en wind zijn aan­bod-ge­stuurd en vereisen peperdure energiebuffers