OpinieDag van het kind

Ook kinderen hebben rechten in de corona-pandemie

Kinderen mogen één voor één weer naar school.Beeld AFP

Kinderen en jongeren zijn zwaar getroffen door de maatregelen om de verspreiding van Covid- 19 tegen te gaan. Laten we bij het opstellen van herstelplannen ervoor zorgen dat zij niet de stille slachtoffers van deze crisis worden, schrijven eurocommissarissen Dubravka Šuica (vicevoorzitter, demografie en democratie) en Didier Reynders (justitie) op deze internationale Dag van het Kind. 

Wereldwijd konden zo’n 1,5 miljard kinderen door de coronamaatregelen niet naar school. Nieuwe technologieën helpen om het onderwijs op afstand te ondersteunen en om in contact te blijven. Maar niet naar school kunnen gaan heeft een grote impact. Veel kinderen ervaren emotioneel leed als gevolg van fysieke afstandelijkheid en onzekerheid over hun toekomst.

Aangezien in het nieuwe normaal wellicht ook in de nabije toekomst afstandsonderwijs nog nodig is, moeten we zorgen voor gelijke en gratis toegang tot kwalitatief hoogstaand digitaal onderwijs. Ook moeten de publieke zenders educatieve tv-programma’s aanbieden. Want het thuis- en online-onderwijs hebben de ongelijkheden in de toegang tot onderwijs voor kinderen uit kansarme gezinnen blootgelegd. Niet alle ouders of verzorgers zijn in staat om te helpen met huiswerk en niet iedereen heeft de nodige apparatuur of internet beschikbaar.

Verhoogde risico’s

Veel kinderen zijn meer en vaker zonder toezicht online geweest en daardoor blootgesteld aan de risico’s van het internet. We moeten ervoor zorgen dat kinderen de middelen en kennis krijgen aangereikt die ze nodig hebben om veilig online te zijn. Ook is ondersteuning nodig van ouders en leerkrachten in hun nieuwe rol en het werken met nieuwe, educatieve technologieën.

Voor kinderen die al onder precaire sociaaleconomische omstandigheden leven, is de toegang tot steun en sociale diensten nu nog beperkter. Het risico bestaat op grotere armoede omdat het inkomen van hun ouders te lijden heeft onder de economische crisis.

Ook is tijdens de lockdown het huiselijk geweld toegenomen, waarbij kinderen en vrouwen het zwaarst zijn getroffen. Misbruik gebeurt achter gesloten deuren, uit het zicht van leerkrachten of maatschappelijk werkers.

Dankzij Europese wetgeving beschikt elke EU-lidstaat nu over een kinderhulplijn (116 111) en een telefonische hulpdienst voor vermiste kinderen (116 000). Vandaag de dag is het meer dan ooit van cruciaal belang dat deze diensten kunnen rekenen op voldoende ondersteuning, ook financieel, en toegankelijk zijn voor alle kinderen in nood.

We moeten hulp bieden bij gezondheidsklachten van kinderen - met inbegrip van hun geestelijke gezondheid - bijvoorbeeld door middel van psychosociale ondersteuning en sociale en maatschappelijke diensten. Veel kinderen die in instellingen zitten, hebben hun familie wekenlang niet kunnen zien of zijn juist voor lange tijd naar huis gestuurd zonder adequate hulp. Kinderen in jeugddetentie hebben te maken met soortgelijke uitdagingen. De crisis vraagt om extra inspanningen die de toegang tot kindvriendelijke en crisisbestendige rechtssystemen waarborgen.

Europese kindergarantie

Dit alles illustreert waarom het cruciaal is dat we kinderrechten inbedden in het herstelplan dat wij als Europese Commissie vorige week hebben gepresenteerd. We willen de bestrijding van kinderarmoede financieel ondersteunen. En in dat kader zullen we ook een geactualiseerd actieplan voor digitaal onderwijs voorstellen, met het oog op digitale vaardigheden van kinderen. Tot slot werkt de Commissie aan een Europese kindergarantie, die alle kinderen toegang tot basisvoorzieningen zoals gezondheidszorg en onderwijs moet bieden.

We moeten kinderen en jongeren de hand reiken om de realiteit die zij tijdens deze pandemie hebben meegemaakt, echt te kunnen begrijpen. De ervaring en de gevolgen van de Covid-19-crisis zullen een plaats krijgen in de alomvattende strategie voor de rechten van het kind, die we begin volgend jaar zullen presenteren. Daarbij zullen we ook luisteren naar de kinderen zelf en de expertise van kinderrechtenorganisaties.

Kinderen zijn de toekomst, zeggen we. Maar dan moeten we niet vergeten dat ze individuen zijn met hun eigen rechten, hier en nu. Het is onze plicht om hen te beschermen - en de beste manier om dat te doen is door hen op te nemen in ons werk, in het heden en in de toekomst.

Lees ook:

Het voorgestelde coronaherstelfonds, een ‘machtsgreep’ of vertrouwensvraag

Met een omvang van 1,85 biljoen euro is dit een van de grootste financiële pakketten uit de EU-geschiedenis. De voorstellen worden nu een speelbal van alle 27 lidstaten. Komen zij ooit op één lijn? 

Geef jongeren de ruimte, dat is in ieders belang

De maatregelen als gevolg van de coronacrisis hebben ook een enorme impact op jongeren. Hoog tijd dat we daar aandacht voor hebben, zegt Lense Lijzen, studentenpastor in Groningen.

De verlengde schoolsluiting treft de meest kwetsbare leerlingen het hardst

Er zijn veel zorgen over de meest kwetsbare kinderen. Door sluiting van de scholen  lopen ze waarschijnlijk de grootste achterstanden op, en zijn in extreme gevallen thuis niet veilig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden