Ombudsman

Ook een zelfdoding kan journalistieke dimensies bevatten

Beeld Maartje Geels

De zelfdoding van voormalig Tweede Kamerlid en raadslid voor de PVV in Den Haag, Willie Dille, maakte voor de redactie een oud dilemma actueel. Zoals de chef avond daags na haar overlijden zei: 'Lastige kwestie voor Trouw. Het blijft wringen, hoe ver weid je uit over zo'n persoonlijk drama met onfrisse randjes?'

De journalistieke mores zeggen dat de krant met respect voor privacy terughoudend bericht over zelfdoding. Toch is het niet vanzelfsprekend dat de redactie bij een dergelijk voorval meteen wegduikt. 

In november publiceerde de krant vier foto's die gedetailleerd weergaven hoe de Bosnisch-Kroatische oud-generaal Praljak tijdens het Joegoslavië-tribunaal met fatale gevolgen een flesje gif aan zijn mond zette. Een foto verscheen voorop de krant, de overige op pagina drie. Verscheidene lezers vonden de hoeveelheid aandacht te veel voor een oorlogsmisdadiger, een enkeling dichtte Trouw 'niveau roddelblad' toe. 

De journalistieke afweging die aan de publicatie vooraf ging, was overigens verdedigbaar, al was het aantal foto's overdreven. De vraag voor de redactie bij Praljak's zelfdoding was hoe hij het gif in bezit had gekregen en wat de rol van de beveiliging was. Dat hij zijn daad voor de camera verrichtte en niet anoniem in zijn cel completeerde het nieuwselement.

Niet in Personalia

Het overlijden van Willie Dille baarde internationaal geen opzien, maar dat deed het wel in Nederland. Een filmpje dat zij twee dagen voor haar zelfdoding op Facebook plaatste, droeg er in belangrijke mate toe bij dat in Trouw haar dood zich niet beperkte tot een plek in de rubriek Personalia, maar in de nieuwssfeer werd getrokken. In het overigens snel weer door haar verwijderde filmpje stelde zij dat ze op instigatie van een ex-PVV'er en collega-raadslid 'door een groep moslims was ontvoerd, verkracht en mishandeld'. 

Het facebookfilmpje en haar beschuldigingen maakten haar dood, twee dagen later, tot een opmerkelijk nieuwsfeit.

Dat feit, gevoegd bij de journalistieke terughoudendheid bij zelfdodingen, verklaart waarom de krant op 10 augustus pas op pagina tien in een kort nieuwsbericht van driehonderd woorden over haar overlijden berichtte. Heel consequent was dat niet, aangezien een artikel op de Trouw-site over hetzelfde onderwerp met 550 woorden veel uitgebreider was. 

De hoofdredacteur legt dat verschil uit: "Online journalistiek heeft een eigen dynamiek omdat er geen deadlines zijn en de ruimte onbeperkt is. Overeind blijft dat de journalistieke uitgangspunten voor beide vormen dezelfde zijn, zoals hier ook is gebeurd."

Onrust aangewakkerd

Met het nieuwsbericht in de papieren krant miste de lezer niets aan actualiteit. Maar het stuk op de site was vollediger, omdat het meer reacties telde en meer relevante informatie over de voorgeschiedenis bevatte. Waar een lezer ook in de daarop volgende dagen vergeefs naar zocht was wie de buiten Den Haag vrij onbekende Dille was, of haar verwijt klopte dat burgemeester Krikke haar niet zou hebben gesteund en of zij voor haar dood heeft geweten van de stortvloed van voor haar bestemde haatreacties op sociale media.

Het zou wat mij betreft geen goed uitgangspunt zijn als de regel om bij zelfdoding terughoudend te zijn, journalistiek als vanzelfsprekend wordt vertaald in het beperken van tekst. De dood van Dille heeft de onrust in het Haagse stadsbestuur aangewakkerd. Er zijn dreigementen geuit die de burgemeester noopte een CDA-raadslid te adviseren aangifte te doen tegen het door Dille beschuldigde ex-PVV-raadslid. Die laatste en zijn familie zijn ernstig bedreigd, terwijl een Schiedammer vastzit wegens het dreigen met een aanslag als 'er geen drastische consequenties volgen' op de dood van Dille.

Het laat zien dat bij zelfdodingen het nieuws niet per se ophoudt. Ze kunnen journalistieke dimensies bevatten, zonder dat die de ethiek hoeven te raken.

Ombudsman Adri Vermaat van Trouw bespreekt journalistieke dilemma's en kijkt kritisch naar de werkwijze van de redactie. Zijn eerdere artikelen leest u hier. Reageren? Stuur een mail aan Ombudsman@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden