OpinieTriage

Ook de niet-coronapatiënten verdienen nu een eerlijke keuze in de zorg

Voor beslissingen over patiënten die geen corona hebben maar wel erg ziek zijn, moet er een team komen, stellen Schelto Kruijff, oncologisch chirurg, en Jan Roodenburg, em. kaakchirurg - oncoloog

Als een tsunami overspoelt de Covid-19-problematiek onze ziekenhuizen, wat veel stress veroorzaakt bij zorgverleners en bestuurders, maar vooral bij de patiënten en hun naasten. Wij dokters en verpleegkundigen zijn wel gewend aan continue onzekerheid over de zorgcapaciteit voor urgente aandoeningen. Immers, het tekort aan operatie- en intensive-care (ic)-capaciteit leidt al jaren tot het overschrijden van normen voor wachttijden bij bijvoorbeeld kankerpatiënten. Omdat deze tekorten sluimerend verlopen, is hier relatief weinig aandacht voor.

Maar nu de crisis aanhoudt, is er niet alleen stress rond deze Covid-19-patiënten op de ic, maar toenemend ook rond patiënten met andere levensbedreigende aandoeningen op de wachtlijst. Deze patiënten worden nu door het coronavirus verdrongen, waardoor hun prognose snel afneemt.

Spoedeisende operaties gaan nu nog door, maar de geplande operatieve kankerzorg wordt zeer sterk gereduceerd. Dit knaagt bij ons artsen en verpleegkundigen die een verantwoordelijkheid hebben voor déze patiënten. We merken aan onze patiënten zelf, vanwege alle aandacht voor het coronavirus, dat zij het moeilijk vinden in deze tijd voor hun eigen belangen op te komen. Toch bleek eerder deze week dat twee op de drie kankerpatiënten denkt dat het uitstellen van hun operatie negatieve gevolgen heeft voor hun prognose.

Wij zouden hun hierin wel eens gelijk moeten gaan geven. Ondanks de complexiteit van de huidige situatie moet hier toch breder over worden nagedacht en beleid voor worden ontwikkeld. Daarom zou er naast de Covid-taskforce, ook een taskforce moeten worden ingesteld voor patiënten met andere levensbedreigende aandoeningen zoals kanker, ernstig hart- en vaatlijden en bijvoorbeeld terminaal orgaanfalen. Deze taskforce zou moeten inventariseren welke capaciteit de behandeling van deze patiënten vraagt waarna we pas echt overzicht over het medische probleem in ons land krijgen.

Zorgschaarste

Dan zullen we een visie moeten ontwikkelen hoe onder deze omstandigheden met deze zorgschaarste om te gaan. Deze problematiek is te groot voor de individuele dokter. Alle betrokken partijen, (para)medici, patiëntenverenigingen inclusief de politiek moeten meedenken. Dergelijke situaties van een dreigend tekort aan geneeskundige capaciteit doen zich ook in oorlogstijd voor, waarbij wordt overgegaan op triage. Het doel van triage is om te bepalen welke patiënten het eerst medische hulp nodig hebben en welke noodgedwongen kunnen wachten.

In de situatie van dreigende schaarste wordt iedereen behandeld, maar levensbedreigende letsels krijgen voorrang. Dit principe wordt ook toegepast bij de opvang van ongevalsslachtoffers. De hoogste prioriteit hebben de ademweg- en ademhalingsproblemen gevolgd door ernstige bloedingen. Logischerwijs wordt nu nog prioriteit gegeven aan een Covid-19-patiënt bij wie de ademhaling snel bedreigd is.

Maar de toenemende schaarste aan capaciteit gaat ons dwingen harde keuzes te maken, waarbij de prognose van de individuele patiënt zal moeten worden meegewogen. Juist dan is het van belang dat we deze keuzes zo goed mogelijk te maken en baseren op zo goed mogelijk doordachte criteria. Daarom moet er een ‘Nationaal Triage Team’ komen, gericht op besluitvormingsprocessen voor álle patiënten met een levensbedreigende ziekte.

Dit neemt het verdriet later niet weg, maar dat is beter dan wanneer achteraf een geliefde op niet duidelijke gronden zorg is onthouden. Het Nationaal Triage Team zal zijn bevindingen gedoseerd met de samenleving moeten delen. Voor later moeten we rekening houden met uitgeputte voorraden, maar ook met uitgeput personeel. 

Lees ook:

Ingeborg wil geopereerd worden aan borstkanker, corona of niet. ‘Ik voel me een tikkend tijdbommetje’

Ingeborg Jansen zou binnenkort geopereerd moeten worden aan borstkanker. Vanwege de epidemie gaat dat niet door.‘Ik heb geen idee hoe lang dit gaat duren’.

Wie mag wel aan de beademing en wie niet? Pak de dobbelsteen maar

Kwaliteit van leven is een factor die kan bepalen of een patiënt nog naar de intensive care mag. Maar dat is niet te meten. Het lijkt dan eerlijker om het lot dan maar te laten bepalen, schrijft Rien van IJzendoorn, hoogleraar algemene en gezinspedagogiek aan de Erasmus Universiteit.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden