Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ook bij uitstel van de brexit heeft de EU nog een heleboel huiswerk te doen

Opinie

André Knottnerus

Anti-brexit-borden tijdens een demonstratie eerder deze maand in Londen. © AFP
opinie

Laten we de extra tijd door het brexit-uitstel toch vooral goed gebruiken, bepleit André Knottnerus, oud-voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid.

Na het brexit-uitstel volgen cruciale maanden, met name voor de toekomst van de jonge generatie en de sociaal meest kwetsbare Britten. Waar Theresa May alsnog partij-overstijgende samenwerking moet zoeken, zal de EU haar huis in de steigers moeten zetten.

Lees verder na de advertentie

Je laat een dierbare vriend die er niet uitkomt, niet in de steek. Zo’n vriend is het VK, dat het continentale Europa 75 jaar geleden, op D-Day, met opoffering van een groot deel van zijn jonge generatie in de ergst denkbare nood te hulp schoot. Ook in de decennia daarna behoorde het VK steevast tot onze beste maten in Europa en de wereld.

Uit recente analyses bleek dat alle vormen van brexit nadelig uitpakken voor de Britse National Health Service

De komende maanden gaat het om de toekomstkansen van de jonge Britten. Van degenen onder de 50 jaar stemde de meerderheid tegen de brexit, onder de 25 jaar was dat zelfs driekwart. Het gaat ook om de positie van de sociaal meest kwetsbaren. Velen van hen zagen in 2016, te midden van post-crisis, onzekerheid en geen andere uitweg dan het volgen van de beloften van de brexiteers. Maar die hadden het vereiste huiswerk overgeslagen en brachten de afgelopen jaren allesbehalve oplossingen.

Onder de gevolgen daarvan lijden anderen meer dan zijzelf. Zo bleek in recente analyses dat alle vormen van brexit nadelig uitpakken voor de Britse National Health Service, de gezondheidszorg die cruciaal is voor met name Britten met lage inkomens.

Inmiddels is nog steeds niet duidelijk of er een begaanbare politieke uitweg te vinden is. Het gaat dan niet alleen om lastige technische kwesties, zoals hoe om te gaan met de grens tussen de Republiek Ierland en Noord-Ierland, maar vooral om het overbruggen van allesverlammende polarisatie.

Lange geheugens

De uitdaging is nu om de voortzetting te vinden die niet alleen voor de Britten maar voor alle Europeanen de best haalbare uitkomsten biedt, zeker op termijn. Wij zullen de nieuwe Britse generaties (weer) hard nodig hebben, misschien meer dan wij beseffen. Of het nu gaat om internationale vrede en veiligheid, handel of het klimaatbeleid.

Bedenk ook dat volkeren en staten lange geheugens hebben. We moeten voorkomen dat de nieuwe Britten straks zeggen: wij waren er destijds voor jullie, maar toen wij er niet uitkwamen waren jullie vooral bezig met het binnenhalen van onze bedrijven en banen.

Daarom moet de EU de komende maanden niet passief afwachten waarmee de Britten wel of niet komen. Actief beleid is aan beide kanten nodig.

Achterstallig huiswerk

De hoofdtaak van May is om achterstallig huiswerk te maken en partij-overstijgende samenwerking zoeken, al dan niet met een dame-offer (zoals schakers dat noemen) voor een zaak die dat voluit waard is. Het zou haar extra sieren als zij daarbij de nieuwe generatie betrekt, die immers het langere-termijnperspectief zal moeten invullen, met of zonder nationale verkiezingen of nieuw referendum. Die generatie zal ook de overbruggende coalitiepolitiek moeten ontwikkelen.

De EU moet bereid zijn, zeker vanaf de komende verkiezingen, het EU-huis in de steigers te zetten. Want als nooit tevoren onderstreept de brexit-ervaring het belang van meer variatie in arrangementen voor EU-lidstaten, op voorwaarde dat zij de fundamentele beginselen van de Unie naleven.

Zoals de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) vorig jaar liet zien, biedt dat kansen voor effectievere samenwerking met behoud van nationale eigenheid. Dat beschermt ook tegen meer exits. En dat, niet sturend op afschrikking omdat men geen exit-ellende in eigen land wil, maar omdat meer variatiemogelijkheden in de Unie de behoefte aan exits doet verminderen of zelfs verdwijnen. Het zou dan extra jammer zijn als de EU en het VK inmiddels in onmin en onomkeerbaar gescheiden zijn.

Lees ook:

Politicoloog John Curtice weet één ding zeker: een no deal-brexit wordt het niet

En wéér is de brexit uitgesteld, dit keer tot 31 oktober. In Groot-Brittannië worden ze er tureluurs van. Maar politicoloog John Curtice weet één ding nu wel (bijna) zeker: de kans op een chaotische brexit is teruggebracht tot nul.

In de spreekkamer van Susie Orbach is de brexit er altijd: ‘Dit land lijdt onder een trauma, het heeft trekken van PTSS’

De psychische kanten van de brexit zijn zwaar, zegt psychoanalytica Susie Orbach. ‘Je kan gevoeglijk zeggen dat het hele land aan een trauma lijdt.’ Vooral Europeanen vinden dezer dagen de weg naar haar sofa, maar Orbach merkt dat ze zelf ook slachtoffer is.

Deel dit artikel

Uit recente analyses bleek dat alle vormen van brexit nadelig uitpakken voor de Britse National Health Service