OpinieVerduurzaming

Onze woningen zijn milieudelicten, en daar moeten we iets aan doen

null Beeld

Het zou wettelijk verplicht moeten worden om alle bestaande huizen vergaand te verduurzamen. Dat is niet alleen noodzakelijk, maar ook financieel haalbaar, berekent Onno Dwars, CEO bij Ballast Nedam Development.

Onze woningen zijn milieudelicten. Ze vervuilen onze leefomgeving en dragen eraan bij dat we eerder komen te overlijden. Als we de klimaatverandering serieus nemen, moeten we daarom alle woningen, ook die van u, verduurzamen. We hebben niet meer de luxe om dit feit te negeren.

En het kan. Makkelijk zelfs. Alleen al door de prijsstijging van de woningen in 2020, de lage rentestanden en bestaande financiële regelingen is de opgave eenvoudig te financieren.

Even terug naar het begin: elk gebouw is dus een milieudelict. Laat ik dat eerst eens verduidelijken. Net zoals auto’s die op fossiele brandstof rijden, stoten woningen op gas of met een houtkachel lokaal CO2 en fijnstof uit. Hoe slechter de woning is geïsoleerd, hoe meer er verwarmd moet worden, des te groter deze uitstoot. Deze CO2-uitstoot leidt tot verdere opwarming van de aarde. Fijnstof heeft direct invloed op onze gezondheid en op de kwaliteit van de natuur. Door gebrek aan regelgeving wordt dit nog steeds niet gezien als een milieudelict. Vreemd, we accepteren als samenleving dat we zelf Moeder Aarde naar de afgrond rollen. Nog gekker: we doen er allemaal aan mee. Dit moet écht anders. En dat kan ook.

Radicaal besluit

Mijn advies: stel strakke wettelijke kaders op voor de bestaande woningbouw. Want waarom zijn er alleen eisen voor nieuwe woningen, die vandaag de dag ‘bijna energie-neutraal’ moeten zijn? En waarom zijn er wel eisen voor uitstoot van fabrieken? Ook bijzonder om te constateren: we stellen dan wel weer eisen aan de bestaande kantorenvoorraad. Deze moeten vanaf 2023 minimaal van een C-label voorzien zijn. Het is stuitend dat we in een tijdperk waarin we er alles aan moeten doen om de CO2-uitstoot te verminderen, de bestaande woningbouw buiten schot houden.

Hoe kan dit? Is dit het resultaat van ons typisch Nederlandse polderen of vinden wij Nederlanders het individu belangrijker dan het collectief? Ik denk een combinatie van beide. Polderen leidt, zeker in de voorliggende duurzaamheidsopgave, veelal tot betekenisloze compromissen. Terwijl juist deze tijd laat zien dat we wel radicale beslissingen kunnen nemen. Neem de noodzakelijke lockdown, met als gevolg het verplicht thuiswerken en de avondklok. Een goed voorbeeld van daadkracht. Mooie bijvangst is dat dit een beslissing is gebleken waar rekeningrijden niet tegenop kan.

Het nieuwe kabinet zou een radicaal besluit moet nemen over onze bestaande woningvoorraad. Ik neem een voorschot: elke woning die vanaf 1 januari 2022 verkocht wordt, moet binnen een jaar verduurzaamd worden naar minimaal een A-label. Ik trek graag een parallel met de nieuwbouweisen die sinds 1 januari 2021 van kracht zijn: dus maximaliseren van het energieverbruik per vierkante meter door goede isolatie en inzetten op een minimaal aandeel hernieuwbare energie van het totale verbruik. De normering is uiteraard afhankelijk van het type woning. Op een grondgebonden woning passen meer zonnepanelen per wooneenheid dan op een appartementengebouw.

Extra hypotheekruimte

De opgave om de bestaande woonvoorraad naar het niveau van een landelijk A-label te brengen, kan in ons bestaande economische systeem eenvoudig worden ingepast. Denk hierbij bijvoorbeeld aan extra financieringsruimte van 9000 euro per woning voor het verduurzamen van de bestaande woning. Of de lagere hypotheekrente, oplopend tot 0,2 procent rentekorting, bij de financiering van een A-label-woning. Bovendien kan iedere A-label-woning direct genieten van een lagere maandelijkse energielast.

Dan de overwaarde als kans. De generieke overwaarde in Nederland kan eenvoudig worden aangewend om eigen woningen te verduurzamen. Neem alleen al de prijsstijging van 2020. Met een gemiddelde woningwaarde van 365.000 euro en een waardestijging van 7,8 procent ten opzichte van 2019 ontstaat er een extra financieringsruimte van een kleine 30.000 euro. Dit bedrag, aangevuld met de genoemde extra hypotheekruimte, is voldoende om veel woningen zelfs energieneutraal te maken.

De coronacrisis heeft de BV Nederland 90 miljard euro (70 miljard euro in de eerste tranche en 20 miljard euro in de tweede tranche) gekost. Dit is per huishouden, met als uitgangspunt 2,1 persoon gemiddeld per woning, 10.920 euro . Voor ‘starterswoningen’ of andere uitdagende woningen waarvoor de bovenstaande berekening niet werkt, moet dan toch ook geld kunnen worden vrijgemaakt om deze verduurzaming mogelijk te maken.

Bijna 8 miljoen bestaande woningen duurzaam met label A of zelfs energieneutraal in 2050? Het lijkt moeilijk, maar het is zo eenvoudig. Want wie verhuist er niet in de komende dertig jaar? Vandaar mijn oproep: verplicht het bij wet en binnen één generatie zijn we af van een vervuilende woningvoorraad.

Lees ook:

Vaarwel flitslabel, hallo verduurzaming. Wat je moet weten over het nieuwe (en dure) energielabel voor huizen.

Sinds 1 januari betaal je voor het energielabel van een woning, verplicht bij verkoop, fors meer. Huiseigenaren krijgen nu wel een zinvol milieukeur, zo is de belofte, dat aanzet tot duurzame investeringen. Hoe zit dat?

Ruiten beter isoleren, juist in oude huizen, betekent winst voor het klimaat én voor de bankrekening

Duurzamer wonen begint met goede isolatie. In het dak en de muren, maar ook raamisolatie scheelt een slok op een borrel. En dat kan op tal van manieren, ook in oude huizen met dunne kozijnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden