ColumnSylvain Ephimenco

Onze suïcidale economische lockdown heeft enorme consequenties voor armere landen

Dominique Strauss-Kahn (DSK) is niet alleen de man die in New York werd gearresteerd wegens aanranding van een kamervrouw in een hotel. Hij was ook een briljante econoom van wereldfaam die gedurende vier jaar directeur was van het prestigieuze Internationaal Monetair Fonds (IMF). Gisteren las ik van zijn hand een uitvoerige analyse over de huidige coronacrisis. DSK trachtte daarin de enorme impact van deze sanitaire crisis te ontleden en gaf enkele aanknopingspunten om de rampzalige economische effecten ervan alvast te duiden.

Volgens hem zal deze suïcidale (mijn woorden) economische lockdown van rijke landen enorme consequenties hebben voor veel armere landen. Als het om export van vitale grondstoffen gaat, handel of de import van buitenlandse toeristen; de instorting van de economie in die armere landen zal catastrofaal zijn: ‘Miljoenen mensen uit de opkomende middenklassen dreigen in extreme armoede te worden geworpen. Maar meer armoede betekent ook meer doden’. Een van de effecten van deze economische ineenstorting zal een nieuwe golf van migratie uit Afrika of elders betekenen. DSK: ‘Europa had al heel wat moeite om de stroom van honderdduizenden migranten op te vangen, maar wat als straks miljoenen van hen een doorgang proberen te forceren?’ Strauss-Kahn pleit daarom voor een gigantisch hulpplan van het IMF maar vreest de lauwheid van de EU als het om solidariteit gaat.

Door deze crisis zullen mogelijk 500 miljoen mensen in armoede terechtkomen

Hij is niet de enige die zich zorgen maakt. Volgens een rapport deze week van Oxfam Novib zullen door deze crisis mogelijk 500 miljoen mensen in armoede terechtkomen, wat een terugval van tien jaar kan betekenen voor arme landen: ‘Zelfs als het virus hen niet treft, zal de ellende enorm zijn’. Ook de Australian National University en het Britse King’s College komen in opdracht van de Verenigde Naties met alarmerende cijfers. Volgens een scenario dat een economische krimp van twintig procent inhoudt, kunnen 400 tot 600 miljoen mensen onder de armoedegrens belanden. Niet tien jaar maar zelfs dertig jaar terugval is dan mogelijk voor Afrika of het Midden-Oosten. We kunnen natuurlijk van een betere wereld gaan dromen na de coronacrisis, met minder consumentisme, massatoerisme en vervuilende overproductie, maar voor behoevende aardbewoners zal vooral een terugkeer naar ‘normaal’ de wens zijn. Terug naar een toestand van ongebreidelde CO2-emissies, verwoestende klimaatverandering en explosieve bevolkingstoename?

Dit pessimisme komt op een moment dat vele landen van plan zijn hun lockdown te verlengen en dus hun economie verder te laten verpieteren. Dat nu ook nog wordt gesproken over het verder inperken van individuele vrijheden via traceerapps op onze smartphones, maakt de situatie er niet beter op. Er is natuurlijk veel moed voor nodig om voorrang te geven aan een (beperkte) economische herstart en de fixatie op het aantal coronadoden te relativeren. De dood heeft ons in de tang, maar met Pasen gloort ook de belofte van de wederopstanding.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden