Beeld Trouw

ColumnAbdelkader Benali

Onze cultuur verandert. Bestaat de Nederlander nog over tien jaar?

Dit is mijn laatste column van dit decennium. Ik ben tien jaar ouder geworden, niet veel wijzer. De grootste veranderingen lagen op het terrein van technologie, geslacht en minderheden.

Het was het decennium waarin de mobiele telefoon van iedereen in het Westen en Azië onderwerp (selfie) en commentator (Twitter, Instagram) maakte. De telefoon heeft van ons een mobiel ik gemaakt die zijn hele innerlijk prijsgeeft, 24 uur per dag.

Het was ook het decennium van de strijd om sociale gelijkheid – er voltrok zich in de landen waar men dacht het wat betreft minderheden en vrouwen op orde te hebben, een kleine revolutie. De #metoo-beweging gaf vrouwen zichtbaarheid in het publieke debat, het werd duidelijk dat hun positie verre van gelijkwaardig aan de man was. Vanuit het respect voor lichamelijke integriteit wordt maatschappelijke integriteit geëist en dus meer loon en minder intimidatie.

De migrant als dankbaar en bescheiden ging eraan

De trend is gezet en onontkoombaar. De positie van de migrant is ook veranderd. De kinderen uit de voormalige koloniën uitten zich kritisch over het Hollandse kinderfeest Sinterklaas, de kritiek ging dieper dan de figuur van Zwarte Piet. Het ging over zichtbaarheid in de samenleving want die bleek verre van ideaal. De migrant als dankbaar en bescheiden ging eraan. De migrant agendeert, spreekt tegen en wil niet alleen gelijk hebben, maar ook gelijk halen.

En het was het decennium dat Nederland begon te voelen dat Europa een realiteit is, geen papieren illusie. De zuidgrens waar de consequenties van migratie werden gevoeld is broos gebleken, de oorlogen in het Midden-Oosten brachten vluchtelingen tot aan de voordeur, het hemd bleek nader dan de rok.

Maar meer dan ik had verwacht, bleek Nederland over een hoog absorptievermogen te beschikken, er wonen in dit land domweg te veel mensen die deugen. Je hoort ze niet op de sociale media, ze zijn te druk met nieuwkomers de Nederlandse taal leren.

Het beeld in ‘Boer zoekt vrouw’ blijkt een leugen

Dit alles heeft gevolgen voor de nationale identiteit. Onze cultuur verandert. Zal over tien jaar de Nederlander nog wel bestaan? Het bewierookte beeld van de Nederlander zoals dat naar voren komt in ‘Boer zoekt vrouw’ blijkt gebaseerd te zijn op een gezellig verteld verhaal – een leugen eigenlijk. Diezelfde boer is in een jaar van knuffelbaar naar prikkelbaar gegaan. Ondanks al het protest van de klassieke boeren ben ik bang dat ze over tien jaar volledig getransformeerd zullen zijn.

Over welk Nederland praten we over tien jaar? Misschien een Nederland met een vrouwelijke premier? Of een Nederlands elftal dat alleen nog uit spelers bestaat met een superdiverse achtergrond? Zullen de grote bedrijven alleen maar vrouwen aan het roer hebben staan? Zullen alle schoolboeken van mijn dochter genderneutraal zijn geschreven?

Mijn decennium begint met aanwas, we mogen eind januari een tweede dochter verwelkomen in het gezin. Voor een robot die luiers kan verwisselen is het te laat, ik zal het zelf moeten doen. Maakt niet uit. Een kind is altijd reden tot optimisme.

Welke taal zal ik haar leren? Het Nederlands of een Esperanto van Europese talen dat door slimme vertaalapparaten in het oor wordt vertaald? Wat ik niet hoop is dat ze oorlog zal meemaken.

De wereld is er veiliger op geworden, maar wel een stuk minder voorspelbaar. De nationaal-populisten kunnen rekenen op groei.

Ik hoor graag van u hoe u het komende decennium ziet. U weet me te vinden.

Abdelkader Benali (1975) is schrijver. In 1996 debuteerde hij met ‘Bruiloft aan zee’, in 2003 won hij de Libris Literatuur Prijs voor zijn roman ‘De langverwachte’. Om de week schrijft hij voor Trouw een column. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden