null Beeld Anita Huisman
Beeld Anita Huisman

OpinieDrugs

Ontneem crimineel het geliefde witwasbiljet van 500 euro

Als Europa aarzelt met afschaffen van biljetten van 500 euro, moet Nederland snel zelf hiermee criminelen aanpakken. Dat schrijven PvdA-Kamerlid Barbara Kathmann en partijgenoot Sofyan Mbarki, fractievoorzitter in Amsterdam.

Dat jongeren verzeilen in criminaliteit, heeft allerlei redenen. Maar de hoofdreden is en blijft geld. De inkomsten van drugscriminelen komen vaak terecht in wijken waar gewone burgers wonen, omdat deze criminelen daar jongeren ronselen. De coronacrisis biedt een unieke kans om deze criminele geldstromen een halt toe te roepen en daarmee onze jongeren te beschermen.

Maar dan moet er nu worden gehandeld door het criminele geldstuk bij uitstek, het biljet van 500 euro, uit de roulatie te nemen.

Veel Nederlanders kregen dit biljet nog nooit in handen. Winkeliers accepteren het vaak niet aan de kassa, uit angst voor vals geld en overvallen. Bovendien komt het biljet niet meer uit de pinautomaat. In 2019 is de Europese Centrale Bank gestopt met de uitgifte, vanwege het gebruik door criminelen. Zo berekende Europol in 2016 dat van de ruim 600 miljoen van deze biljetten die in omloop zijn, ruim 90 procent in handen is van criminelen. Dat zijn meestal mensen van buiten de EU.

Voor een miljoen heb je met deze biljetten minder koffers nodig

Het paarse biljet is dus bij uitstek een geliefd en handzaam betaalmiddel bij criminelen. Zo heb je voor het betalen van een partij cocaïne ter waarde van een miljoen euro in 500 eurobiljetten veel minder geldkoffers nodig dan bij gebruik van ieder ander eurobiljet.

De coronacrisis heeft ook gevolgen voor criminelen: zij komen om in het contante geld. Afgelopen mei nog arresteerde de politie een 35-jarige man op verdenking van witwassen en vond daarbij 12,5 miljoen euro in zijn huis. Het hoogste bedrag ooit op dezelfde locatie.

Door de coronacrisis ervaren criminelen problemen met het witwassen. Veel bedrijven die normaal als dekmantel worden gebruikt, zijn de afgelopen maanden grotendeels gesloten geweest. Dit maakt het voor criminelen lastig hun opgehoopte zwarte geld te combineren met de reguliere omzet van deze zaken. Daarnaast verplaatsen zij doorgaans hun contante geld via transport of ondergronds bankieren naar het buitenland. Maar door het beperkte grens- en vliegverkeer is dit lastiger geworden. Dat biedt kansen.

Door juist nu het paarse biljet als betaalmiddel te schrappen, wordt voorkomen dat een groot deel van het opgehoopte geld alsnog in de legale economie belandt. Criminelen kunnen dan niet meer betalen met biljetten van 500 euro. Bovendien worden zij gedwongen deze biljetten bij De Nederlandsche Bank in te leveren, als ze dit geld niet verloren willen laten gaan.

Opsporingsdienst Europol pleitte al eerder voor het afschaffen van het 500-eurobiljet, maar tot op heden durft de Europese Centrale Bank die beslissing nog niet te nemen. De centrale bank is bang het vertrouwen in de euro te schaden, als ze de biljetten ongeldig verklaart. Een redenering die tot een bepaalde hoogte te volgen is, maar wij geloven dat een veel groter probleem ontstaat wanneer de bevolking het vertrouwen verliest in de rechtsstaat doordat de criminele geldstromen blijven toenemen.

Geldstromen zoveel mogelijk indammen

De drugscriminaliteit en ondermijning van de samenleving woekeren ondertussen voort. Om grip erop te krijgen laat minister van justitie Grapperhaus mogelijke criminelen uitleggen waarvan ze hun bezittingen betalen. Maar een logische en effectieve volgende stap is om hun geldstromen zoveel mogelijk in te dammen.

Uiteindelijk gaat de ECB over het al dan niet afschaffen van het 500-eurobiljet. De centrale bank heeft ongetwijfeld haar redenen om dat niet te doen, maar wordt nauwelijks geconfronteerd met de gevolgen. Daarom pleiten wij juist wel voor een verbod. De samenleving heeft zwaar te leiden onder de gevolgen van crimineel geld. Ondermijning aanpakken is ook criminele geldstromen indammen.

Laten we daarom niet wachten op de ECB en zelf doen wat nodig is: het biljet van 500 euro laten verdwijnen als acceptabel betaalmiddel.

Lees ook:

Massatoerisme en coffeeshops: Amsterdam is het zat. Is een blowverbod de oplossing?

Amsterdam heeft genoeg van massatoerisme en de bijbehorende coffeeshops. Een verkoopverbod van cannabis aan buitenlanders moet soelaas brengen.

Verboden te gebruiken, past dat binnen het Nederlandse drugsbeleid?

Een meerderheid van de gemeenten verbiedt drugsgebruik op straat. Hoe verhoudt zich dat tot het Nederlandse drugsbeleid, waarin de volksgezondheid vooropstaat? ‘Gebruikers belanden langzaam maar zeker in het verdomhoekje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden