OpinieSlavernij

Ons druk maken over slavernijverleden is gratuit als we niets doen aan de slavernij nu

Praten over het slavernijverleden is misschien wel makkelijker dan in ons koopgedrag rekening houden met moderne slavernij, schrijft filosoof Sicco Polders. 

Er is een Adviescollege dialooggroep slavernijverleden in het leven geroepen ‘voor verbinding en een bredere erkenning van het verleden’. Een daad vol van goede bedoelingen die geen zoden aan de dijk zetten. Want stel dat Nederland zijn excuses aanbiedt en erkent dat het landen heeft leeggeroofd. En stel dat we dat ook structureel leren aan de nieuwe generaties.

We hebben dan een completer beeld van de geschiedenis en een deel van de bevolking heeft dan de erkenning waar ze om vraagt. Maar het verandert niets aan de omstandigheden van de meer dan veertig miljoen mensen die nu wereldwijd gedwongen arbeid verrichten, zonder zeggenschap over waar, hoe en met wie ze leven.

De suikerrietarbeiders in Brazilië, de kinderen in de textielindustrie van India en Pakistan, de seksslaven in Azië en Afrika en de kindsoldaten in Afrika hebben niets aan onze schuldbekentenis. Veel van deze moderne slaven spelen een essentiële rol in het productieproces van bijvoorbeeld onze chocolade, onze kleding en het materiaal voor onze smartphones.

Goedkope onnodige artikelen

Om te beginnen zou de overheid zich erin kunnen verdiepen welke bedrijven gebruikmaken van slavernij, zoals Mars inc. en Primark, en regels moeten opleggen waarmee wordt voorkomen dat deze bedrijven hun ‘vuile’ producten kunnen afzetten. En de consument zou zijn koopgedrag kunnen aanpassen maar doet het nauwelijks. Omdat het leven zonder smartphone lastig is en omdat het ons daadwerkelijk niet veel interesseert wie er nu lijdt voor onze luxe. De prijs die door velen wordt betaald voor sommige absurd goedkope, vaak onnodige artikelen, is hoog. Maar zolang die niet door ons wordt betaald, vinden we het prima.

We maken ons drukker om het gedrag van onze voorouders en om institutioneel racisme dan om de ellendige omstandigheden waaronder miljoenen mensen leven die onze levensstijl mogelijk maken. Nederlandse voetbalinternationals maken zich kwaad om verkeerde grappen van voetbalanalisten terwijl ze juist kritisch zouden moeten zijn over de arbeidsomstandigheden in Qatar. Het WK voetbal 2022 is mede mogelijk gemaakt over de ruggen van duizenden arbeiders die de stadions bouwden onder zulke erbarmelijke omstandigheden dat er inmiddels al honderden zijn bezweken.

Een praatgroep beginnen over het verleden is gratuit als we niets ondernemen tegen de misstanden nu.

Lees ook:

Wie kan nu nog oprechte excuses aanbieden voor slavernijverleden?

Excuses zijn van weinig waarde als zowel de veroorzakers van het aangedane leed als de slachtoffers reeds zeer lang dood zijn. Want wie kan ze nog oprecht aanbieden en wie welgemeend vergeven, werpt hr-manager Huib Vissers op, wiens ouders in een Japans interneringskamp zaten. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden