ColumnVerkiezingen VS

Ongelooflijk, zoveel kiezers voor ‘zoon des verderfs’

Hoe kan ik mijn boosheid en angst onderdrukken? Ik had graag gewild dat de verkiezingen een ommekeer zouden betekenen voor Amerika, met een grootse overwinning voor Joe Biden, een flinke uitbreiding voor de Democraten in het Huis van Afgevaardigden en een meerderheid in de Senaat. Dat was allemaal best mogelijk geweest volgens de peilingen.

Maar zoals nu duidelijk blijkt heeft het Amerikaanse volk niet aangestuurd op grote veranderingen. Als Biden wint, dan wint hij nipt. In mijn thuisstaat Michigan krijgt winnaar Biden volgens de laatste tellingen slechts 2,5 procent meer stemaandeel dan verliezer Hillary Clinton destijds kreeg. Er is maar weinig beweging merkbaar, ook al is de opkomst erg hoog. De tegenstellingen die Amerika verscheuren blijven intact en er zijn geen duidelijke wegen uit dit moeras. Ik vraag me dus af of de Amerikaanse politiek perspectief kán bieden.

Emotioneel blijf ik het ongelofelijk vinden dat zoveel Amerikanen op deze ‘mens der zonde’, deze ‘zoon des verderfs’ hun stem hebben uitgebracht, om de Statenvertaling te citeren. Waarom komen deze gevoelens zo sterk in mij naar boven? De afgelopen vier jaar hebben in mij een vijandige geest geschapen, merk ik.

Het is moeilijk om hetgeen gebeurt in de politiek niet persoonlijk te beleven. De dag na de verkiezingen probeerde Trump het tellen van de stemmen in Michigan te stoppen door naar de rechter te stappen. Het proces zou niet transparant verlopen. Hij heeft geen bewijzen, maar mijn stem wordt wel ter discussie gesteld en als het aan hem zou liggen ook ongeldig verklaard.

Ik zou mijn boosheid misschien beter op belangrijker zaken kunnen richten, zoals Trumps standpunt over klimaatverandering. Maar het is vooral zijn liegende normloosheid die mij steekt, een normloosheid die het heel moeilijk voor mij maakt om begrip op te kunnen brengen voor zijn kiezers.

In deze sentimenten sta ik niet alleen, ze worden gedeeld door tientallen miljoenen Amerikanen. En Trump-kiezers zullen dergelijke gevoelens koesteren over Democraten die volgens hen het land proberen te verwoesten. Gelukkig dulden de twee groepen elkaar meestal, maar de scheidslijnen worden steeds dieper. We leven steeds meer in onze eigen bubbel, in onze eigen zuil.

Maar zo hou je een samenleving niet bij elkaar. Een mens is meer dan zijn stemkeuze en meer dan zijn politieke opvattingen. Als razernij mij te pakken heeft probeer ik me altijd de Republikeinen voor de geest te halen die ik ken; aardige mensen, die hard werken en een sterk verantwoordelijkheidsgevoel hebben. Vaak zijn ze het zout der aarde, genereus met hun tijd en middelen. Sommige van mijn oudste vrienden, wijze en godsvruchtige mensen, hebben hun stem uitgebracht op deze president.

Ik moet begrip kunnen opbrengen voor hun keuze. Ze voelen zich bedreigd door globalisering en het verlies aan banen. Trump gaf ze – tot corona uitbrak – uitstekende werkgelegenheid, hogere lonen voor de lagere inkomens en een bereidheid om de confrontatie met China en andere wereldmachten aan te gaan. Hij gaf velen een gevoel van bescherming tegen de culturele veranderingen in Amerika, door veel conservatieve rechters te benoemen. En hij werd de boeman van de economische en sociale elite, die zich de laatste decennia weinig bekommerde om de levens van veel gewone Amerikanen.

Ik sluit mijn ogen niet voor de minder nobele motieven van sommige Trump-aanhangers. Hun culturele en economische onzekerheid draagt bij aan een paranoïde kijk op de wereld, hardnekkig racisme en een ongezond nationalisme. Maar we moeten toch samen verder zien te komen. Nog vier jaar met politieke patstellingen, mogelijk gepaard gaand met gewelddadige confrontaties, zou rampzalig zijn. Als we geen wegen vinden om nader tot elkaar te komen, gaan we allemaal ten onder.

Amerikanen kunnen ermee beginnen door politiek minder belangrijk te vinden. Het is nu bijna een religie geworden, de morele maat aller dingen. En zo belangrijk mag de politiek niet worden. Laat dit het moment zijn waarin dit inzicht wel doorbreekt.

James Kennedy is een Amerikaanse historicus en decaan van het University College Utrecht. In Trouw geeft hij  om de week zijn visie op de Nederlandse samenleving.  Lees hier meer columns van James Kennedy.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden