Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Onderzoeksjournalistiek vergt een goede samenwerking

Opinie

Cees van der Laan

Hoofdredacteur Cees van der Laan. © Maartje Geels
Brief van de hoofdredactie

In een wereld waarin mensen niet meer durven te vertrouwen op het nieuws, omdat het weleens fake of nep zou kunnen zijn, past alleen het antwoord van grondige journalistiek, transparantie en verantwoording.

Het onderzoek dat onze redacteur Ghassan Dahhan en Nieuwsuur-redacteur Milena Holdert samen deden naar de Nederlandse steun aan rebellenbewegingen in Syrië is zo'n antwoord.

Lees verder na de advertentie

Maandenlang speurden zij naar de uitwerking van dit geheime programma waarover de Tweede Kamer al jaren vergeefs informatie vroeg. Zij vonden documenten, spraken tientallen deskundigen, betrokkenen en leiders van gewapende, Syrische milities die tegen het regime van president Assad moeten vechten, maar vaak ook tegen elkaar. Ze dienden Wob-verzoeken in, die allemaal afgewezen werden, omdat de opgevraagde documenten staatsgeheim waren of tot staatsgeheim werden verklaard.

Gedetailleerd beeld

Van maandag tot en met woensdag werden hun onderzoeksresultaten gepresenteerd in de krant en bij Nieuwsuur. Zowel nationaal als internationaal kregen de conclusies van hun onderzoek grote aandacht, waarvan de feiten niet weersproken werden of ontkend.

We zijn oprecht trots op deze twee jonge verslaggevers. Bijzonder waren ook de interviews met rebellenleiders die tamelijk openhartig vertelden over de steun die ze kregen en de namen van hun - Nederlandse - contacten onthulden. Dat Dahhan Arabisch spreekt, met een naar eigen zeggen gekruid Marokkaans-Nederlands accent, hielp natuurlijk. Ze schoten aanvankelijk vaak in de lach als hij zich meldde met zijn voor hen exotisch aandoende Arabisch. 

Kranten en televisie zijn van oudsher geen natuurlijke partners, maar ze weten elkaar steeds beter te vinden

Dahhan en Holdert konden zodoende een gedetailleerd beeld krijgen van het Nederlandse 'non-letale programma' én wie de steun kreeg. Het dossier is veel omvangrijker dan we publiceerden. In totaal kregen zo'n 22 strijdgroepen steun uit Nederland.

Er kwam vanzelfsprekend ook kritiek op hun onderzoek. Die kritiek richtte zich vooral op het inzicht dat bepaalde groeperingen die steun kregen helemaal niet zo jihadistisch of terroristisch waren als Nieuwsuur en Trouw stelden. Maar dat stelden wij niet zelf, dat waren de conclusies van het Openbaar Ministerie dat strafrechtelijk onderzoek deed naar diverse betrokkenen en verdachten bij diverse strijdgroepen.

Belastingparadijzen

Bijzonder is ook de samenwerking met Nieuwsuur. Kranten en televisie zijn van oudsher geen natuurlijke partners, maar ze weten elkaar steeds beter te vinden. Het belang van goede onderzoeksjournalistiek, waarvoor je de krachten en kennis moet bundelen, is in mijn ogen belangrijker dan de vraag wie wat wanneer en waar kan publiceren: 's avonds bij Nieuwsuur of 's ochtends in de krant? Die discussie is relatief geworden nu je gezamenlijk kunt afspreken wanneer je het nieuws online bekendmaakt.

We hebben inmiddels behoorlijk wat ervaring opgebouwd in het samenwerken met andere media. Met Het Financieele Dagblad hebben we jarenlang onderzoek gedaan naar belastingontwijking via belastingparadijzen. We doen geregeld onderzoek samen met het onderzoekscollectief Investico. Met het 'International Consortium for Investigative Journalists' (ICIJ) hebben we inmiddels tal van projecten gedaan en eerder ook met Follow the money.

In de afgelopen decennia zijn redacties geleidelijk aan ingekrompen. Wil je toch aan onderzoeksjournalistiek doen op hoog niveau, dan is samenwerken tussen ogenschijnlijk concurrenten geen vies woord meer.

Cees van der Laan schrijft wekelijks over de discussies op de redactie en de keuzes van de krant. In het dossier 'Brief van de hoofdredactie' vindt u al zijn stukken terug.

In ons dossier Nederlandse steun aan Syrische rebellen leest u alle artikelen die verschenen over en naar aanleiding van de onthullingen van Trouw en Nieuwsuur, waaronder:

Blok is verantwoordelijk voor een steunplan waar de VVD nooit veel in zag

Stef Blok draagt de ministeriële verantwoordelijkheid voor alles wat er misging met de Nederlandse steun aan Syrische rebellen. Maar ook de partijen die de leveranties van onder meer terreinwagens vanaf het begin af aan toejuichten, hebben wat uit te leggen.

Zo kwam verslaggever Ghassan Dahhan in contact met Syrische rebellenleiders

Verslaggever Ghassan Dahhan ontdekte samen met Nieuwsuur-journalist Milena Holdert dat de Nederlandse regering een gewapende groepering in Syrië heeft gesteund die door het Openbaar Ministerie als ‘terroristisch’ wordt beschouwd. Hoe achterhaal je waar die Nederlandse steun terechtkomt? Dahhan legt uit hoe hij te werk is gegaan.

Deel dit artikel

Kranten en televisie zijn van oudsher geen natuurlijke partners, maar ze weten elkaar steeds beter te vinden