OpinieWetenschap

Onderzoek naar slechtzienden en verkeer is juist wél gratis

Niet alle wetenschappelijk onderzoek is beschikbaar voor mensen die het betreft. Onderzoek naar slechtzienden en verkeer is dat wel, schrijven Joost Heutink van Koninklijke Visio en Dick de Waard, hoogleraar verkeerspsychologie en mobiliteitsbehoud aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Terecht stelt Ron Hendriks dat overheidsgeld voor wetenschappelijk onderzoek gekoppeld moet worden aan de voorwaarde dat de resultaten met de doelgroep gedeeld worden, liefst in begrijpelijke taal (Opinie, 21 maart). Medewerkers van universiteiten worden tegenwoordig steeds ­vaker geacht open access te publiceren. Dat wil zeggen: toegankelijk voor iedereen. Wat in het betoog van Ron Hendriks steekt, is dat hij het onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen naar het gedrag van slechtziende verkeersdeelnemers als voorbeeld hoe het niet moet aanhaalt, terwijl juist die onderzoekslijn een goed voorbeeld is van hoe het wél zou moeten.

Sinds enkele decennia werken Koninklijke Visio, expertisecentrum voor blinde en slechtziende mensen, en de RUG samen om mobiliteit en verkeersdeelname van slechtziende mensen te bevorderen door wetenschappelijk onderzoek. Dit heeft mede geleid tot de mogelijkheid om in Nederland (onder voorwaarden) auto te rijden met een verlaagde gezichtsscherpte of met halfzijdige gezichtsvelduitval. Ook heeft deze groep onderzoek gedaan naar het veilig gebruik van scoot- en brommobielen door slechtziende mensen en naar veilige en verantwoorde verkeersdeelname door slechtziende fietsers.

Juist artikelen over dit onderzoek worden wel degelijk open access gepubliceerd. Iedereen die het artikel wil lezen hoeft juist geen ‘45 euro aan de uitgever te betalen’.

Begrijpelijke samenvattingen staan op de sites van patiëntenverenigingen

Het is nogal pijnlijk dat Ron Hendriks deze onderzoekers als voorbeeld noemt. Zij laten namelijk zien hoe onderzoek en publicaties wel gericht zijn op de eindgebruiker. Zo is over een onlangs verschenen wetenschappelijke publicatie een persbericht in begrijpelijk Nederlands verstuurd naar Fietsberaad, de Fietsersbond, de Oogvereniging, de Maculavereniging, de SWOV en andere direct belanghebbenden. Rijschoolhouders, optometristen en CBR-medewerkers worden bijgeschoold rond de nieuwste wetgeving en inzichten ten aanzien van autorijden met een visuele beperking. Begrijpelijke samenvattingen van onderzoek worden gepubliceerd op de websites en in magazines van patiëntenverenigingen, zoals de Oogvereniging en Maculavereniging. Dit lijken ons duidelijke voorbeelden van toegankelijke en toepasbare onderzoeksresultaten.

Wetenschappers als Bart Jelijs en Bart Melis-Dankers, die onderzoek doen naar mobiliteitsbehoud van mensen met een visuele beperking, treden regelmatig op bij niet-wetenschappelijke congressen en bijeenkomsten. Daar vertellen ze wat de mogelijkheden en kansen zijn om veilig aan het verkeer deel te nemen en mobiel te blijven ondanks een visuele beperking. Dit laatste doen ze ook nog eens in hun vrije tijd.

Lees ook:

De KNAW weet niet of openbaarheid wetenschap wel zo’n goed idee is

Aan het plan om alle publiek gefinancierde wetenschap gratis te maken, zitten ook nadelen, stelt de KNAW.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden