Column Sylvain Ephimenco

Onbeschoftheid en selectiviteit zijn niet aan pigment gebonden

Met veel belangstelling las ik donderdag het stukje van onze nieuwe columnist. Babah Tarawally heeft bij Trouw de officiële opdracht om ‘over (verborgen) discriminatie en racisme te schrijven’. Met succes, want ik moet zeggen dat hij als geen ander mij aan het denken weet te zetten. Zeker donderdag over die stiltecoupé waar wit tegen luidruchtig zwart protesteert maar niet tegen kwekkend wit. 

Ik trok me het verhaal aan omdat ik ook iemand ben die niet tegen herrie en schenden van regels kan. Ik geef toe dat ik soms onbehoorlijk uit de hoek kan komen als mijn rust tijdens het schrijven of lezen wordt verstoord. Ooit achtervolgde ik rennend een jonge buurman tot aan zijn huis omdat hij onze straat met zijn motor op een lawaairodeo had getrakteerd. Daarom kon ik me moeiteloos met die man in die stiltecoupé van Babah identificeren.

Opgeheven vingertje

Ook ik ben blank en kan soms autoritair optreden als mijn trommelvliezen worden geattaqueerd. Dat die twee schenders van de NS-regels zwarte dames waren en dat hun gekwetter ‘kleurrijk, zoet en zwoel’ was, had me niet tegengehouden. Dura lex, sed lex! Maar dan, hoe had ik me vervolgens gevoeld als ik geconstateerd had dat mijn opgeheven vingertje geen enkel effect had gesorteerd? Die twee zwarte tantes bleven kwetteren en lieten iedereen in de stiltecoupé zien dat mijn autoriteit voor hen even consistent was als een pudding die op drijfzand is gebakken. Ik was stilletjes ineengekrompen, met schaamrood op de kaken. 

Wanneer vervolgens twee blanke troela’s in mijn coupé zouden zijn gestapt, die even luidruchtig bleken als die twee zwarte dames, had ik mijn mond wijselijk dicht gehouden. Twee keer je gezicht verliezen is te veel voor je ego: doen anderen het maar! Maar dan komt die opgewonden medepassagier op me af om verhaal te halen. Hij is zwart en beticht me impliciet van racisme door wel bij zwarten maar niet bij blanken op te treden. Ik krimp ineen. Mompel dat ik genoeg heb gedaan voor vandaag. En kijk, hij treedt wel op tegen de twee blanke vrouwen die zich dan excuseren en verder zwijgen. Iedereen kijkt naar me. Ik schaam me dood. Ze denken dat ik een racist ben! Boreaal! Uil van Minerva! KKK! 

Lopend naar huis

Ik stap bij het volgende station uit, ook al is mijn bestemming niet bereikt. Maar lopend naar huis krijg ik plots een ingeving: die man is juist de pleger van hetgeen hij me van betichtte! Eerst, als zwarte man, zweeg hij toen die zwarte vrouwen de stilte van de coupé schonden, maar toen blanke vrouwen hetzelfde deden, trad hij wel op. En nog wat: die twee zwarte vrouwen trokken zich niets aan van de opmerking van de blanke man en bleven onbeschoft kwetteren. Maar de blanke vrouwen excuseerde zich bij de zwarte man en zwegen. 

Zou dat de verborgen boodschap zijn van mijn jonge collega? Een slimme compositie van zijn stukje die je dwingt na te denken en te realiseren dat wit of zwart niets uitmaakt. Onbeschoftheid en selectiviteit zijn niet aan pigment gebonden. Zwart en wit? Eén pot nat! Tot over vier weken, beste lezers.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden