Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Onbegrijpelijk is het stemgedrag van Italianen niet, maar een oplossing is het evenmin

Opinie

Trouw

Luigi Di Maio van de Vijfsterrenbeweging viert feest. Maar is dat terecht? © EPA
Commentaar

De opkomst was mooi, maar de motivatie achter de uitslag is minder verheugend. Italië heeft vooral tegengestemd. 

Tegen de linkse regering die de economische problemen niet kon overwinnen, tegen het nepotisme en de corruptie van de elite, tegen de komst van migranten, en tegen Europa dat Italië strenge begrotingsregels heeft opgelegd in de hoop een nieuwe eurocrisis te voorkomen.

Lees verder na de advertentie

Onbegrijpelijk is dat stemgedrag niet. Italië worstelt inderdaad met de opvang van grote groepen migranten en in vergelijking met Noord-Europa kwakkelt de Italiaanse economie inderdaad nog steeds. Een op de drie jongeren is werkloos; het gebrek aan toekomstperspectief en de haperende collectieve voorzieningen jagen velen naar het buitenland. Ook omdat de dominantie van 70-plussers in het openbaar bestuur weinig hoop geeft op hernieuwde politieke dynamiek.

Italië dreigt aan de Europese zijlijn te belanden

De tegenstemmen zijn deels gevallen op ook al zo’n gerontocraat: Silvio Berlusconi (81). Als leider van het rechtse blok mag hij vanwege een fraude-veroordeling zelf geen publieke functie vervullen. Dat is maar goed ook: eerder bracht hij het land aan de rand van een faillissement. Berlusconi zal de honneurs moeten laten aan de leider van de radicaal-rechtse Lega, Matteo Salvini, die de immigratie wil stoppen, belooft de pensioenleeftijd (nu 67) te verlagen en zegt uit de EU te willen stappen. Maar het rechtse blok heeft geen meerderheid.

Historische drager van Europese samenwerking

De meeste tegenstemmen gingen naar de populisten van de Vijfsterrenbeweging. Ook die hekelt de immigratie en de EU-regels, maar leider Luigi Di Maio (31) is nog harder over de politieke elite in Rome. Hoe hij tot een coalitie kan komen, is volstrekt onduidelijk. En het is hoe dan ook nog een open vraag of zijn beweging kan besturen. Waar ze een proeve kon afleggen, zoals met het burgemeesterschap in de hoofdstad, werd dat bepaald geen succes.

Italië is een belangrijke economie en historisch een van de dragers van de samenwerking in Europa. Nu in onder meer Frankrijk, Duitsland en (in mindere mate) Nederland de bereidheid groeit de samenwerking op nieuwe leest te schoeien, dreigt Italië aan de zijlijn te belanden - is het niet uit onwil, dan wel uit onmacht. Het land voegt zich met de protestuitslag bij de soms zeer eurosceptische oostelijke EU-lidstaten. Zo wordt de discussie over de toekomst van de EU er bepaald niet eenvoudiger op.

Dat is niet goed voor de EU, maar het valt ook te betwijfelen of de uitslag een zegen is voor Italië zelf. Hoe begrijpelijk een tegenstem ook is, ze leidt helaas niet automatisch tot een oplossing van de problemen.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Lees hier meer commentaren.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Italië dreigt aan de Europese zijlijn te belanden