Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

On­ge­do­cu­men­teer­den? Nee, het zijn uit­ge­pro­ce­deer­den. Illegaal in Nederland

Opinie

Sylvain Ephimenco

Sylvain Ephimenco © Trouw
COLUMN

In haar zaterdagcolumn van een week geleden schreef Nelleke Noordervliet over het ‘unieke kameleontische systeem’ dat taal is. 

Soms wordt taalverandering door identiteitspolitiek geclaimd om ‘gevoeligheid van groepen’ te respecteren. Soms zijn er instituties (zoals het CBS) die zich met semantiek bemoeien. ‘Slaaf’ moet ‘tot slaaf gemaakt’ worden, ‘allochtoon’ is dan ‘mens met een migrantenachtergrond’ of ‘blank’ moet door ‘wit’ worden vervangen. 

Lees verder na de advertentie
Om nog eens schrijver Albert Camus aan te halen: ‘Dingen slecht benoemen, is de wereld nog slechter maken’

Nelleke schreef in haar column dat ze voorstander is van taalgebruik waarin je met de gevoeligheid van de ander rekening houdt. Mee eens. Maar, vervolgt ze, ‘een gevoel staat niet gelijk aan een feit’. Inderdaad, de taal die van de feitelijke realiteit afwijkt, wordt soms als breekijzer gebruikt om visie of ideologie van activisten te forceren. Bovendien, om nog eens schrijver Albert Camus aan te halen: ‘Dingen slecht benoemen, is de wereld nog slechter maken’.

Als journalist zal ik ‘ongedocumenteerden’ in plaats van ‘uitgeprocedeerde asielzoekers’ niet gebruiken. Het woord dook gisteren op in Trouw in een overigens interessante reportage over zwervende asielzoekers in Almere. Het stuk begon met het gangbare ‘uitgeprocedeerden’ zodat de lezer niet helemaal in de war raakte, en ging vervolgens op ‘ongedocumenteerden’ over. In een kadertje werd uitgelegd dat een PvdA-wethouder en de stichting Inspiratie Inc het woord al gebruiken omdat andere termen als ‘kwetsend’ kunnen worden ervaren door critici.

Eerlijk gezegd lijkt me dat belanghebbende critici de gangbare formulering in de journalistiek nooit mogen beïnvloeden of onderuithalen. ‘Ongedocumenteerden’ wordt voornamelijk door vluchtelingenorganisaties, migratieadvocaten of Amnesty International gepropageerd. Deze laatste maakt het helemaal bont door het woord voor alles en nog wat te gebruiken: uitgeprocedeerden, vreemdelingen met verlopen vergunning, buitenlandse vrouwen door hun Nederlandse partner in de steek zijn gelaten, slachtoffers van mensenhandel, statelozen enzovoort. ‘Ongedocumenteerd’ als vage grabbelton. Die term wordt overigens ook voor frauduleuze partijen vlees gebruikt.

Ongedocumenteerden

Laten we ons geen semantische knollen voor citroenen laten verkopen. Die mensen in Almere zijn geen ongedocumenteerden, dus primair zonder identificatiedocumenten, want zoals in de reportage staat: ‘Zij hebben vaak wel papieren, maar geen geldige verblijfstatus’ (zegt een activiste). Ze hebben dus de asielprocedure doorlopen en zijn op dit moment niet als vluchteling erkend. Uitgeprocedeerd dus. En omdat ze niet terug naar hun land van oorsprong zijn gegaan, verblijven ze ‘illegaal’ in Nederland. 

Je kunt van de daken gaan schreeuwen dat dit laatste woord ‘kwetsend’ is, maar het is juridisch juist en in de journalistiek door en door ingeburgerd. De leus dat geen mens illegaal is (maar alleen ongedocumenteerd) is vooral door radicaal linkse en anarchistische organisaties gebezigd. Het dient de institutionele procedures en zelfs het overtreden van de wet door vreemdelingen te relativeren. Als journalist luister ik liever naar Albert Camus.

Drie keer per week schopt Sylvain Ephimenco in Trouw heilige huisjes omver. Lees hier al zijn columns.

Lees ook:

'Ik geloof dat ik zowel wit als blank toch een beetje als belediging voel'

Ik ben voorstander van taalgebruik waarin we rekening houden met elkaars gevoeligheden. Maar een gevoel staat niet altijd gelijk aan een feit, schrijft Nelleke Noordervliet in Trouw. "Ik zit nog even te piekeren of ik zelf als 'witte' of als 'blanke' vrouw wil worden aangeduid.Is wit neutraal genoeg?"

Deel dit artikel

Om nog eens schrijver Albert Camus aan te halen: ‘Dingen slecht benoemen, is de wereld nog slechter maken’