Opinie Isabelle Diks

Om ontbossing tegen te gaan, moet de EU het Mercosur handelsakkoord snel aanpassen

Beeld -

De EU werkt mee aan de vernietiging van het Amazonewoud, stelt Isabelle Diks, Tweede Kamerlid voor GroenLinks. Dat moet anders.

Het Amazone-regenwoud wordt in snel tempo vernietigd. In juni van dit jaar ging de ontbossing van het Amazonewoud al 60 procent sneller dan in dezelfde maand in 2018. In het huidige tempo verliest de aarde elke minuut van elke dag tweeënhalf voetbalveld aan waardevolle natuur. Als deze stijging doorzet, zal alleen al in Brazilië jaarlijks een oppervlakte gelijk aan Friesland, Groningen en Drenthe verloren gaan. Dat heeft alles te maken met het beleid van de nieuwe Braziliaanse president Jair Bolsonaro, wiens morele kompas ten aanzien van het regenwoud het beste omschreven kan worden als onbeschaamd kettingzaagfetisjisme.

Niet alleen natuurliefhebbers zouden zich om deze bosvernietiging en het verlies aan biodiversiteit druk moeten maken. Momenteel is ongeveer 12 procent van alle broeikasgassen in de atmosfeer te wijten aan ontbossing. Het behoud van het Amazonewoud, nu nog het grootste regenwoud van de ­wereld, is van onschatbare waarde voor de afkoeling van de aarde. Het behoud van dit regenwoud zou dus ieders prioriteit moeten zijn.

Het is daarom zeer kortzichtig dat de EU en haar lidstaten zich in woord druk maken over de vernietiging van het Amazonewoud, maar in de praktijk op korte termijn economische belangen voor laten gaan. Onlangs sloot de EU een handelsakkoord met Mercosur, een groep landen in Latijns-Amerika, waaronder Brazilië. Met dat handelsakkoord worden importtarieven op veel producten verlaagd, zoals op rund-, kippen- en varkensvlees. Het Amazonewoud wordt vooral gekapt voor de aanleg van nieuwe veeboerderijen. Een groot deel van dat vlees komt straks goedkoper richting de EU. Daarmee staat de EU de facto te applaudisseren bij de vernietiging van het regenwoud. Zolang we hier maar kiloknallers in de schappen hebben, lijkt de vernietiging van vitale bossen geen onoverkomelijk obstakel.

Neem een Amazoneclausule op in het Mercosur-akkoord

Niet alleen de mensen en de biodiversiteit in Latijns-Amerika en de Amazone, maar ook de Nederlandse boeren worden daar de dupe van. De meesten van hen zijn druk bezig te investeren in duurzame productie en dierenwelzijn. Dat kost veel geld. Het is bijzonder zuur én contraproductief, als zij vervolgens weg worden geconcurreerd door goedkoop en onduurzaam geproduceerd vlees uit Latijns-Amerika. GroenLinks is het eens met boerenbelangenorganisatie LTO. Deze pleit voor ‘gelijke standaarden binnen en buiten Europa en adequate bescherming van sectoren die op kostprijs kwetsbaar zijn’ en maakt bezwaar tegen de ‘grote haast’ waarmee het Mercosur-akkoord is gesloten.

GroenLinks vindt internationale handel belangrijk. Door te handelen kan wereldwijd immers meer welvaart en zo meer welzijn ontstaan. Maar die internationale handel moet wel eerlijker en duurzamer. Daarom stel ik voor het Mercosur-akkoord aan te passen en er een aparte ‘Amazoneclausule’ in op te nemen met harde voorwaarden over ontbossing en herbebossing. Vergelijkbaar met andere EU handelsverdragen die mensenrechtenclausules bevatten, waarbij voordelen worden stopgezet als er grote zorgen zijn over de mensenrechtensituatie. Mercosur-landen krijgen dan wel een betere toegang tot ­onze markt, maar alleen als ze stoppen met het grootschalig kappen.

De EU stelt dat zulke voorwaarden al in het Mercosur-akkoord zitten via een referentie aan het Parijs-akkoord. Maar dat akkoord kent geen sanctiemechanisme en de nieuwe cijfers over ontbossing laten zien dat Bolsonaro er slechts lippendienst aan bewijst. Een handelsakkoord biedt juist de mogelijkheid om wel sancties te verbinden aan ontbossing. De enig juiste reactie op het verontrustende nieuws uit de Amazone is daarom het akkoord aan te passen en er een spijkerharde Amazone-clausule in op te nemen. Zo beperken we daar de schade en werken we direct aan een gelijk speelveld voor boeren in Nederland.

Lees ook:

Boeren vrezen het handelsakkoord met Zuid-Amerika met grote vreze

Na twintig jaar onderhandelen is een handelsakkoord tussen de Europese Unie en Zuid-Amerikaanse landen nabij. Niet iedereen is enthousiast. De Partij voor de Dieren en boeren vinden elkaar in het verzet.

Industrie moet afspraken maken om ontbossing tegen te gaan

Grote fabrikanten van consumentenproducten moeten heldere en realistische afspraken maken over het beëindigen van de kap van (tropische) bossen voor de teelt van grondstoffen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden