OpinieGender

Of je vrouw of man bent, kan veel uitmaken in en na de coronacrisis

Hou met het nemen van coronamaatregelen de verschillen in gezondheid en (economische) positie in het oog . Want ze kunnen nogal anders uitpakken, waarschuwen Petra Verdonk en Irene van Valkengoed, namens het bestuur van de Nederlandse Vereniging Gender&Gezondheid .

Ruim een week geleden kondigde premier Rutte verlenging aan van de maatregelen voor de omgang met de huidige crisis. Op korte termijn moeten deze effect sorteren om de gezondheid van de bevolking te beschermen en overbelasting van de gezondheidszorg te voorkomen. Wij ­pleiten ervoor om in onderzoek naar het virus en de evaluatie van maatregelen oog te hebben voor verschillen in (on)bedoelde effecten op de gezondheid van mannen en vrouwen.

Er wordt momenteel in bewonderenswaardig tempo onderzoek gefinancierd en opgezet. Daarbij is het essen­tieel dat rekening wordt gehouden met man-vrouwverschillen. Er lijkt bijvoorbeeld een verschil in sterfte te bestaan. Dergelijke verschillen kunnen liggen aan sekse, biologische verschillen die het beloop van een infectie beïnvloeden, bijvoorbeeld een minder efficiënt immuunsysteem bij mannen. Helaas worden sekseverschillen niet standaard gerapporteerd in de statistieken.

Ook is gender, zoals verschillende rollen en taken, mogelijk belangrijk. Te denken valt aan verschillen in risico­gedrag, bijvoorbeeld beperkt afstand houden, dat het infectierisico of de sterftekans verhoogt. Steeds moet worden overwogen of de genomen maat­regelen niet direct of indirect verschillende consequenties kunnen hebben voor de gezondheid van vrouwen en mannen. Wij geven hiervan enkele voorbeelden.

Coronageweld

Ten eerste: het dringende verzoek om thuis te blijven. Vanuit China, Frankrijk en de VS is melding gemaakt van een toename van telefoontjes naar hulp­lijnen. ‘Coronageweld’, bijvoorbeeld dreigen met besmetting waardoor vrouwen verder geïsoleerd raken, is nieuw. In Nederland signaleert de politie een ‘lichte’ stijging van meldingen; het is echter denkbaar dat ook het melden belemmerd wordt. Bovendien, geweld heeft niet alleen onmiddellijke gezondheidseffecten, maar ook gevolgen op de lange termijn, zoals een verhoogde kans op posttraumatische stressstoornis.

Ten tweede: de sluiting van scholen en kinderopvang. Dit resulteert in toegenomen zorgtaken voor wie thuis­wonende kinderen heeft, in combinatie met gedwongen (thuis)werken. Vrouwen doen nog steeds het leeuwendeel aan zorgtaken. Het risico is groot dat juist zij extra belast worden.

Ten derde: de wijze waarop beschermingsmiddelen worden verdeeld. Medewerkers in de ouderenzorg, vooral vrouwen, krijgen pas sinds deze week toegang tot mondkapjes. Zij maken zich al weken zorgen of zij zelf een vector zijn voor besmetting. Tevens staan zij voor onoplosbare dilemma’s zoals de vraag wiens gezondheid voor gaat: die van henzelf, die van de ouderen voor wie ze zorgen of die van kwetsbare ­personen in hun eigen omgeving.

Inkomensverlies

Daarnaast kunnen ook de economische gevolgen van de maatregelen gezondheidseffecten hebben. Verlies van in­komen en werkeloosheid door sluiting van bedrijven zijn immers belangrijke risicofactoren. Gender speelt hierbij een rol, omdat in de specifieke sectoren die nu als eerste worden getroffen, zoals de dienstverlening, veel vrouwen werkzaam zijn.

Eerdere crises tonen aan dat het inkomen van vrouwen zich minder snel herstelt dan dat van mannen. Dit effect is mogelijk nog sterker bij kwetsbare groepen. Zij kunnen ook minder terugvallen op informele, maatschappelijke, en zelforganisaties. Die vallen buiten de steunregelingen, terwijl veel van deze organisaties een vangnet vormen voor bijvoorbeeld mensen met taalbarrières of met beperkte toegang tot formele gezondheidszorg.

Lees ook:

‘De lockdown zorgt voor tikkende tijdbommen’

Vrouwen die in Italië worden mishandeld, bellen geen hulplijn meer tijdens de lockdown in hun land.

Zijn vrouw heeft een vitaal beroep, dus is papa Frank Jansen (38) ineens de hoeder van het huis

Vrouwen zijn oververtegenwoordigd in de vitale beroepen, waardoor veel mannen nu thuiswerken en voor de kinderen zorgen. Wat doet dat met de nog altijd traditionele rolverdeling in Nederlandse gezinnen?

Bij alles in de wereld geldt: de man is de norm, de vrouw de afwijking

Van medicijn tot veiligheidsriem, wc en smartphone: mannen hebben de wereld ­ingericht. Vrouwen hebben ze daarbij vergeten, betoogt Caroline Criado Perez in ‘Onzichtbare vrouwen’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden