Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Oekraïne wordt lakmoesproef voor democratie

Opinie

Armand Schins en Herbert ter Beek

Het eindfeest van GeenPijl, op dezelfde avond dat de uitslag van het Oekraïne referendum bekend werd. © anp
Referendum

Het CDA heeft in de senaat een sleutelrol bij het besluit over het Oekraïneverdrag. Afwijzen dat verdrag, schrijven voorzitter van CDA Amersfoort Armand Schins en CDA-lid Herbert ter Beek.

De referendumuitslag over het Oekraïneverdrag zal de gemoederen de komende tijd blijven beroeren. Het zal een lakmoesproef blijken voor onze democratie en daarom roepen wij de Eerste Kamerleden op het Associatieverdrag met Oekraïne, ook mét 'aanvullende verklaring', niet te ondersteunen.

Dit betekent niet dat we, zoals premier Rutte nu roept, Poetin een cadeautje geven en wij handelen evenmin tegen het landsbelang. Het gaat straks in de Eerste Kamer om twee zaken: de inhoud van het verdrag en hoe de burger zich hierover uitsprak in een raadgevend referendum.

Over de inhoud kunnen we kort zijn. Het CDA was voorstander van het verdrag. Toch zeiden de kiezers 'nee'. Dan zijn er twee smaken: niet ratificeren of aanpassen. Beide gebeuren niet, het verdrag wordt erdoor gerommeld. De aanvullende verklaring verandert niets aan het verdrag. Dat de premier de verklaring toch zo presenteert, is door Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt overtuigend doorgeprikt. De verklaring legt vast dat 'het verdrag geen opmaat is voor lidmaatschap'. Dat lidmaatschap staat helemaal niet in het verdrag.

De premier heeft op dit punt niets binnengehaald. Als Oekraïne wil, kan het morgen kandidaat-lid worden. 'Het verdrag geeft geen collectieve veiligheidsgarantie voor Oekraïne'. Klopt. De EU is geen Navo. 'Het verdrag geeft Oekraïense werknemers geen toegang tot de EU-arbeidsmarkt'. Stond niet in het verdrag. Verder stelt de premier dat nu vastligt dat het verdrag niet verplicht tot financiële steun aan Oekraïne. Het wordt eentonig, maar ook dit stond niet in het verdrag. Wel gaan er buiten het verdrag om miljarden naar Oekraïne.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Lees verder na de advertentie
Het wordt eentonig, maar ook dit stond niet in het verdrag. Wel gaan er buiten het verdrag om miljarden naar Oekraïne

Mark Rutte bij een EU-top over het associatieverdrag op 15 december 2016. © anp

Burger serieus nemen

Dan de burger. Nemen wij die wel serieus? Sybrand Buma heeft hierover klare wijn geschonken. Het CDA is niet voor referenda, maar als de burger zich uitspreekt nemen wij dit serieus, ook als het referendum raadgevend is. Raadgeven heeft alleen zin als er iemand luistert. Er zijn in het parlement drie, zoals de premier het noemt, staatsdragende partijen met de D van Democratie in hun naam. Laten we ze langslopen.

De VVD luistert niet naar de kiezer, maar legt de kiezer uit hoe deze het eigenlijk bedoeld had. D66 is voor referenda, behalve klaarblijkelijk als de uitslag niet bevalt. Het CDA springt over zijn eigen schaduw heen en respecteert wel de uitslag. Ondanks dat de partij het verdrag inhoudelijk steunt en geen voorstander is van referenda. Wij zijn er zeker van dat de kiezer deze moed zal belonen.

Tot slot het landsbelang. Het kabinet vond het verdrag te onbelangrijk om er campagne voor te voeren. Wat is er gebeurd? Wordt het landsbelang niet verward met partijbelang? Het is in het landsbelang dat het parlement luistert naar de burger. Het is in het belang van Europa dat de Europese trein niet doorrijdt terwijl veel burgers op het perron achterblijven. Het vertrouwen in de politiek was nog nooit zo laag. Een weggestemd verdrag ongewijzigd ratificeren verergert dit.

Nederland heeft met het eerste nationale referendum, over de Europese Grondwet, leergeld betaald. Twee jaar daarna is het Verdrag van Lissabon aangenomen. Dit verdrag week wél sterk af van de weggestemde Europese grondwet: géén Europese vlag of volkslied, géén Europese minister van buitenlandse zaken, wél hogere drempels voor aspirant-lidstaten. En toch voelden veel burgers zich toen al in de maling genomen.

Wat is er gebeurd? Wordt het landsbelang niet verward met partijbelang? Het is in het landsbelang dat het parlement luistert naar de burger

Het CDA is terecht terughoudend met referenda. Maar wij respecteren een geldige uitslag. Ook al stemde 'maar' 32 procent. Bij Europese verkiezingen is dat nauwelijks meer.

Nu een rechte rug kan vertrouwen herstellen. Wij vertrouwen erop dat na de Tweede Kamerfractie óók onze Eerste Kamerleden dit zwaar meewegen en het verdrag beoordelen 'zonder last' maar met ruggengraat. Het kabinet serveert ons een taart met veel Europa, geopolitiek en landsbelang, maar te weinig burger. Deze taart willen wij niet op ons bordje. Het CDA buigt dan niet voor Wilders maar ook niet voor Rutte en een verkeerd begrepen landsbelang.

Het kan dan op 15 maart met opgeheven hoofd naar de kiezer met de vraag: aan wie vertrouwt u Nederland toe?

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Het wordt eentonig, maar ook dit stond niet in het verdrag. Wel gaan er buiten het verdrag om miljarden naar Oekraïne

Wat is er gebeurd? Wordt het landsbelang niet verward met partijbelang? Het is in het landsbelang dat het parlement luistert naar de burger