null Beeld

CommentaarOorlog in Oekraïne

Oekraïne-oorlog levert grote morele dilemma’s op

Redactie Trouw

Als kinderziekenhuizen worden gebombardeerd en raketten neerdalen op woonwijken, neemt de roep om interventie in Oekraïne begrijpelijkerwijs toe. Bijvoorbeeld door het instellen van een no-flyzone die Russische toestellen verhindert hun dodelijke lading te gooien op Oekraïense militairen én burgers.

Zo eenvoudig is dat helaas niet. Zo worden de meeste bombardementen uitgevoerd met artillerie en kruisraketten, minder met vliegtuigen, zodat de vraag is of een no-flyzone veel burgerslachtoffers voorkomt. Het luchtruim vrij maken voor Oekraïense gevechtstoestellen is uiteraard een optie, zodat die Russische grondtroepen, tanks en artillerie kunnen aanvallen. Maar de Navo wordt daarmee volledig partij in de oorlog en zal vrijwel zeker Russische gevechtstoestellen uit de lucht moeten halen. Met het risico op gigantische escalatie tot het onvoorstelbare aan toe: een nucleaire oorlog.

Is dat een aanvaardbaar risico? En hoe verhoudt zich dat tot het risico van terughoudend zijn? Want ook daaraan kleeft een groot risico: Poetin kan niet-ingrijpen opvatten als vrijbrief voor verdere restauratie van het Russische imperium door Georgië of Moldavië binnen te vallen, of zelfs de Baltische staten. Waarna in dat laatste geval er alsnog een directe confrontatie tussen de Navo en Rusland zal volgen, met mogelijke escalatie tot aan een nucleaire oorlog aan toe.

Geen glazen bol is helder genoeg om deze risico’s juist te kunnen inschatten. En ook moreel is het moeilijk tot een oordeel te komen. Want in VN-verband is inderdaad afgesproken om te proberen misdaden tegen de menselijkheid met een humanitaire interventie te voorkomen. Maar hoe verhouden de vreselijke misdaden in Oekraïne zich dan tot de potentiële slachtoffers in een nog veel grootschaliger oorlog?

De realiteit is dat ook westerse landen, met al hun rijkdom en immense militair vermogen, niet altijd met succes kúnnen interveniëren. Bijvoorbeeld niet in China dat met de Oeigoeren een complete bevolkingsgroep ‘heropvoedt’. Maar ook niet om misdaden in landen als Libië, Afghanistan of Syrië. Dat is ontluisterend en verdrietig, en geeft een enorm gevoel van machteloosheid. En zorgt voor een begrijpelijke woede onder bevolkingen die hoopten op meer hulp, zoals nu de Oekraïners.

Het wrange is dat ook diplomatieke druk en sancties niet op korte termijn soelaas bieden, dat is wel duidelijk. Verandering komt pas als de prijs van voortdurende strijd zo hoog wordt dat het regime van Poetin en de zijnen er zelf aan ten onder dreigt te gaan. Dat is geen snelle route, en is dramatisch voor Oekraïne. Het maakt eens te meer duidelijk wat voor moreel onvergeeflijke stap Poetin en de zijnen hebben gezet.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden