null Beeld

CommentaarMakelaars

NVM, treed op tegen de wildwestpraktijken op de woningmarkt

Het zijn vooral de makelaars die garen spinnen bij de overspannen woningmarkt. Ook al spreekt een nieuw kabinet straks een inhaalslag op woningbouw af. Het duurt nog jaren voordat ook de middeninkomens en jongeren weer een betaalbaar eigen huis kunnen kopen.

De makelaars verdienen ondertussen een heel goede boterham, en helaas te vaak op onzuivere wijze, zo blijkt uit onderzoek van Trouw.

Huizen worden vooraf ‘gegund’ aan kopers van een bevriende makelaar en de verkoper krijgt niet te horen dat er een hoger bod was. Makelaars die pas een huis ­laten bezichtigen, nadat een bod is uitgebracht, of die ­eisen dat kopers afzien van een koop onder voorbehoud van financiering. Het zijn wildwestpraktijken.

Volgens een voormalige bestuurder van de grootste makelaarsclub, de NVM, ontstijgen makelaars niet het niveau van de tweedehandsautoverkoper. Toch was dit ooit wel de bedoeling, toen in 1998 de D66-ministers Winnie Sorgdrager en Hans Wijers de makelaarsmarkt dereguleerden. Sindsdien worden er geen wettelijke ­eisen meer gesteld aan het beroep van makelaar.

Er is geen wettelijke opleidingseis meer en ­makelaars hoeven geen eed af te leggen. De beroepsgroep moet zelf kwaliteitseisen opstellen. Een onafhankelijk klachteninstituut moet het consumentenbelang borgen.

De makelaarsmarkt zou hierdoor transparanter worden. Maar nu, ruim twintig jaar later, valt rustig de conclusie te trekken dat er niets van terecht is gekomen. Kopers en verkopers hebben geen idee of en hoe makelaars het onderling op akkoordjes gooien. Natuurlijk is er altijd wel een (ver)koper die van dit gedrag profiteert. Maar door het schimmige onderhandelingsproces, valt vals spel moeilijk te bewijzen.

Dwingend overheidsoptreden

Het vertrouwen in makelaars is afgebrokkeld. ­Teleurstellend is dat de machtige NVM deze praktijken gewoon in stand houdt. Ze dwingt zelfs de eigen ethische code niet af, uit angst voor ledenverlies. Uiteindelijk schiet de makelaarsvereniging zichzelf daarmee in de voet. Alleen met goede kwaliteit en betrouwbare dienstverlening kan de NVM voor meerwaarde blijven zorgen.

Meer transparantie is ook geboden. Het is een kwestie van tijd, maar de macht van de NVM kan zomaar worden opengebroken met een internetveiling van woningen, à la Marktplaats. Het wordt tijd dat biedingen op woningen openbaar worden, zodat consumenten weten tegen welke voorwaarden een huis is verkocht. Kopers moeten ook zonder makelaar een huis kunnen bezichtigen.

De bal ligt nu nog bij de branchevereniging, maar desnoods moet de overheid hierin dwingend optreden. Minder wildwesttaferelen op de woningmarkt zijn in ieders belang.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden