Commentaar Hongkong

Nu hebben de inwoners van Hongkong tenminste nog een stem

Beeld AFP

Dat het ingewikkeld zou worden, de hereniging van China en Hongkong, was al duidelijk vanaf het prille begin. 

In 1997, toen de Britten de stadstaat overdeden aan Peking, werd afgesproken dat Hongkong weliswaar Chinees zou worden, maar dat dit zou gebeuren volgens het principe van ‘één land twee systemen’. In Peking een communistische éénpartijstaat, in Hongkong een kapitalistische, democratische rechtsstaat – in ieder geval tot 2047, als de eenwording voltooid moet zijn.

Dat dit goed zou werken, was al bij voorbaat een wat naïeve gedachte. Eén land twee systemen bood Hongkong misschien de zekerheid dat het niet onmiddellijk door Peking geïncorporeerd zou worden. Maar alleen al het feit dat er een einddatum op de afspraken zit, had een waarschuwing moeten zijn dat Peking op enig moment zijn invloed zou uitbreiden.

Inmiddels is dat, misschien al wat eerder dan gevreesd, uitgebreid gebeurd. Afgelopen week waren er de massaprotesten tegen een omstreden uitleveringsverdrag, waardoor mensen in Hongkong voortaan aan China overgedragen kunnen worden. Critici vinden dat een ondermijning van het onafhankelijk justitieel systeem waar Hongkong juist zo trots op is, en waar het economisch succes van de stadstaat op stoelt.

En het gebeurde al eerder, in 2014. Toen bleek dat Peking toezeggingen dat Hongkong eigen lokale bestuurders zou mogen kiezen, aan zijn laars lapte. Weliswaar bleken de Hongkongers hun leiding te mogen kiezen, maar de kandidaten voor de uitvoerende raad werden voorgeselecteerd in Peking. Ook toen gingen de Hongkongers massaal de straat op om zich te verzetten tegen deze inbreuk op hun autonomie.

De Hongkongers hebben volledig gelijk dat ze zich massaal tegen de sluipende Chinese invloed verzetten. Nu hebben ze nog een stem waar de Hongkongse leiding niet zomaar aan voorbij kan gaan. Dat Carrie Lam, de hoogste bestuurder, het uitleveringsverdrag heeft opgeschort is daar een bevestiging van. Toch kan je je ook niet aan de indruk onttrekken dat Peking voor nu even geen zin had in gedoe in Hongkong, en een ander, strategischer moment afwacht om zijn invloed weer ietsje meer uit te breiden.

Er was in 1997 ook nog wel hoop dat het systeem op het vasteland van China zelf, de communistische eenpartijstaat, meer zou democratiseren – al dan niet onder invloed van het economisch succesvolle voorbeeld Hongkong. Die hoop is er nauwelijks meer: in Peking waait juist een straffe en repressieve wind. De bewoners van Hongkong hebben laten zien dat ze zich daar maximaal tegen willen verzetten, maar hun wacht de komende dertig jaar een herculesachtige taak.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Meer commentaren leest u op trouw.nl/commentaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden