null

OpinieMedicijnen

Nieuwe kankermedicijnen: eerst veiligheid, dan snel naar patiënten

Veelbelovende behandelingen moeten snel beschikbaar komen, maar niet ten koste van veiligheid. En mensen die er baat bij hebben, moeten ze daadwerkelijk krijgen, stelt Maarten IJzerman, verbonden aan de University of Melbourne Centre for Cancer Research en & University of  Twente Techmed Centre.

Europa beoordeelt kankermedicijnen veel te traag, zegt hoogleraar Carin Uyl-de Groot in Trouw (14 september). Het is een prikkelend artikel, waarin zij stelling neemt tegen de bureaucratie en het personeelstekort bij European Medicines Agency (EMA) als oorzaak van trage toelating van nieuwe medicijnen. Zonder meer een interessant, maar discutabel standpunt, in tijden waarin de Amerikaanse Food and Drug Administration onder politieke druk staat om een Covid-19-vaccin snel toe te laten. Terecht zijn wetenschappers in de VS bezorgd.

In een recente studie, gepubliceerd in de New England Journal of Medicine, wordt de verminderde sterfte aan longkanker toegeschreven aan een nieuwe generatie medicijnen, de targeted drugs, die in de periode 2013-2016 zijn toegelaten. Dat is goed nieuws voor iedereen die met deze vreselijke ziekte te maken heeft en een pleidooi om veelbelovende behandelingen snel beschikbaar te maken. Maar de echte vraag hierbij is niet hoe lang toezichthouders over een goedkeuring doen, maar wanneer en voor wie de medicijnen beschikbaar zijn.

Vertraging

Dat wordt bepaald door het moment waarop een medicijn ter beoordeling wordt aangeboden en door regelgeving voor vergoeding. Met name dat laatste veroorzaakt de vertraging. In sommige Europese landen, maar ook Australië, duurt het tot maar liefst drie jaar voordat nieuwe medicijnen beschikbaar zijn. Dat is een probleem op zich, maar geen goed argument voor een vergelijking met de VS, waar onduidelijk is voor wie de medicijnen beschikbaar zijn na goedkeuring, en wie ze daadwerkelijk krijgen.

Nieuwe medicijnen snel beschikbaar maken moet ook niet ten koste gaan van de veiligheid. Dat is complex, zoals blijkt uit een studie in de British Medical Journal (2017). Voor de meeste kankermedicijnen die tussen 2009 en 2013 zijn goedgekeurd, was onvoldoende bewijs dat ze de overleving of de kwaliteit van leven verbeterden. In een periode waarin toelating van deze medicijnen op steeds kleinere of op single-arm studies, dus zonder controlegroep, is gebaseerd, mogen we geen concessies doen aan de beoordeling van veiligheid.

Veel liever pleit ik ervoor om toegelaten medicijnen zo goed en snel mogelijk in te zetten op basis van persoonlijke genetische informatie en daarvoor de financiële voorwaarden te scheppen. Trage toelating zegt meer over de complexiteit van het huidige oncologisch onderzoek dan over de bureaucratie.  

Lees ook:

Europa beoordeelt kankermedicijnen veel te traag, dit moet er volgens hoogleraar Carin Uyl-de Groot veranderen

Europa doet er te lang over om kankermedicijnen te beoordelen, zegt hoogleraar Carin Uyl-de Groot. Hoe komt dat, en wat moet er gebeuren? Vijf vragen aan de onderzoekster.

Leer van falen bij Boeing 737 Max in de race naar coronavaccin

Morrel niet aan de veiligheidsregels om snel een vaccin te hebben. Dat is gevaarlijk. En laat bewindslieden de verwachtingen temperen, stellen promovendus wijsbegeerte Barend de Rooij en hoogleraar Boudewijn de Bruin, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden