Nieuw kabinet moet meer geld uittrekken voor de jeugdhulp

Beeld anp

Het mag niet zo zijn dat kwetsbare jongeren te lang moeten wachten op hulp omdat de overheid kampt met financiële problemen, betogen Zakaria Bouders van de Jonge Socialisten (PvdA) en Kevin Brongers, voorzitter van de Jonge Democraten (D66).

Stel je eens voor: je bent 13 jaar oud en je wordt regelmatig door je stiefvader mishandeld. De situatie wordt steeds erger en je besluit hulp te zoeken bij de huisarts. Hij vertelt je dat je tot januari moet wachten voor je geholpen kunt worden, omdat je gemeente een budgetplafond heeft afgesproken met de jeugdhulpaanbieder. Intussen wordt je stiefvader steeds agressiever, kun je je door alle ellende niet concentreren op school en raak je getraumatiseerd. De jeugdhulp die je na lang wachten krijgt, komt veel te laat, kost de samenleving op termijn veel meer geld, en je maakt een valse start in het leven. Helaas dreigen steeds meer kwetsbare jongeren op deze manier tussen wal en schip terecht te komen.

Het afgelopen jaar kregen 378.000 Nederlandse jongeren jeugdhulp. Dit aantal steeg over de afgelopen jaren gestaag. Tegelijkertijd is er door het rijk bezuinigd op de jeugdhulpbudgetten, waardoor de meeste grote gemeenten miljoenen tekortkomen op de uitvoering. Steeds meer gemeenten moeten draconische maatregelen nemen om de tekorten onder controle te houden, zoals stevige bezuinigingen op armoedebeleid, duurzaamheid of onderwijs, maar ook de invoering van budgetplafonds voor jeugdhulpaanbieders.

Stel dat het budget van een jeugdhulpaanbieder in september op raakt. Dan kunnen er geen nieuwe jongeren meer worden geholpen, waardoor zij moeten wachten tot januari. Aangezien het budget door de achterstanden ieder jaar eerder opraakt worden de wachtlijsten steeds langer. Gemeenten pleiten al langere tijd voor een betere verdeling van het jeugdhulpbudget, omdat grotere gemeenten relatief meer jeugdhulpcasussen kennen. Bij elkaar opgeteld bedragen de structurele tekorten op jeugdhulp meer dan 300 miljoen euro. Voor deze problematiek wordt in het regeerakkoord 13,5 miljoen euro per jaar gereserveerd, een druppel op een gloeiende plaat dus.

Eerder legden de Wet Werk en Bijstand en de WMO de verantwoordelijkheid voor kwetsbare mensen bij gemeenten neer. Deze decentralisaties werden pas na enkele jaren succesvol, omdat gemeenten tijd nodig hadden om zich deze taken eigen te maken. Daar werd in die budgetten ook rekening mee gehouden. Gemeenten kregen in het begin zelfs extra geld om te helpen bij de overgang. Bij de jeugdhulp moest er echter vanaf de eerste dag fors bezuinigd worden. Tot overmaat van ramp werd er tegelijkertijd een nieuw verdeelmodel voor de jeugdhulpbudgetten ingevoerd, terwijl deugdelijke cijfers over het aantal hulpvragen van jongeren per gemeente ontbraken. Daarnaast zijn de taken die met de invoering van de wet Jeugdhulp naar gemeenten zijn verschoven complexer en hebben gemeenten de toegang tot jeugdhulp niet volledig zelf in de hand. De toegang tot jeugdhulp verloopt bij 3 op de 4 kinderen niet via de gemeentelijke wijkteams, maar onder andere via huisartsen, jeugdartsen en justitie.

Het mag niet zo zijn dat kwetsbare jongeren te lang moeten wachten op essentiële jeugdhulp omdat de overheid kampt met financiële problemen. Uiteraard hebben ook aanbieders de verantwoordelijkheid om zuinig om te springen met zorggeld en ligt hier de komende jaren een taak voor gemeenten. Maar ook instellingen die wél kwalitatief goede hulp bieden voor een beperkt budget dreigen in de problemen te komen.

Helaas lijkt het nieuwe kabinet de ernst van de situatie niet in te zien. Jongeren met een hulpvraag komen er bekaaid vanaf. Doordat gemeenten nu verantwoordelijk zijn voor de jeugdhulp kan deze zorg beter afgestemd worden op de behoeften van jongeren. Maar om deze schone taak ook in de toekomst te kunnen vervullen zal het rijk dieper in de buidel moeten tasten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden