null Beeld
Beeld

ColumnSylvain Ephimenco

Niet Rutte, Kaag of Baudet, maar de kiezer is de winnaar van deze verkiezingen

Zoals gebruikelijk zochten commentatoren naar de winnaars en de verliezers van deze verkiezingen. Deze vierde overwinning op rij maakt vanzelfsprekend van Mark Rutte de onbetwiste triom­fator van afgelopen woensdag. Ook D66, gedragen door het Kaag-effect, die de tweede plek plus vier zetels heeft veroverd, mag victorie kraaien. Als derde in die rij prijkt Forum voor Democratie die het hoogste aantal zetels (6) heeft gewonnen. Dat zijn we met elkaar eens. Maar mij verbaast het dat bijna niemand de absolute winnaar van deze verkiezingen heeft genoemd: de kiezer. Na een jaar kommer en kwel vol lockdowns, depressie, angst voor het virus en sociale ellende, hebben de Nederlandse kiezers de somberste voorspellingen gelogenstraft en zijn toch in grote aantallen opgekomen.

Met een opkomstpercentage rond de 80 zijn we ondanks de pandemie in de buurt van 2017 (81,57 procent) gebleven. Een prestatie die ook over de grens is opgemerkt. Bij jongeren (18-24 jaar) is het nog spectaculairder: 80 procent ging stemmen in plaats van 67 procent vier jaar geleden. Vergelijk dit eens met de Duitse verkiezingen van zondag in de deelstaten Baden-Württemberg en Rheinland-Pfalz waar met respectievelijk 63,8 en 64,4 procent de opkomst zes procentpunten lager was dan in 2016. De CDU van Angela Merkel kreeg daar een paar klappen wegens een zwalkend coronabeleid. In Nederland daarentegen werd de zittende coalitie niet op corona afgerekend maar kreeg er juist een paar zetels erbij.

De verliezers? Ik hoefde deze dagen alleen de stukjes vol chagrijn te lezen van collega’s die doorgaans hun linksigheid als fundament van hun werk gebruiken, om de verliezers te duiden. Zo las ik een stukje van ‘woke’ Asha ten Broeke die gisteren in de Volkskrant haar ‘kater’ met veel Rutte-haat opluisterde en de komst van ‘29 fascisten in de Tweede Kamer’ signaleerde. Ja, de Mars op Rome van de Nederlandse Zwarthemden is aanstaande.

Kunnen we er wat aan doen dat het linkse blok van weleer nu tot de grootte van een kiezelsteen is geslonken? In plaats van te jammeren en te stampvoeten, zou je je beter kunnen afvragen hoe het komt dat ‘de fascisten’ omvangrijker zijn dan sociaaldemocraten en aanverwanten.

Links was voor Jan met de pet

Historisch gezien was links vroeger het toevluchtsoord van arbeiders, minder bedeelden en lager opgeleiden, zeg maar de Jannen met de pet. Maar nu zitten deze bijna allemaal bij de rechts-populisten.

Neem nou Rotterdam. Toen ik er in 1977 kwam wonen haalde de PvdA nog 55,37 procent (!) van de stemmen. Daarna zouden de buurten flink van samenstelling veranderen. Nederlanders verhuisden naar de randgemeenten en de PvdA, die de Partij van de Aftocht was geworden, drukte in mijn buurt Delfshaven zijn verkiezingsaffiches in het Turks.

Afgelopen woensdag haalde de PvdA als zevende partij in Rotterdam 5,85 procent van de stemmen. Dit terwijl Denk, ook wel als ‘het oog van Erdogan’ bekend, drie procentpunten hoger scoorde. Die affiches van toen in het Ottomaans hebben kennelijk weinig geholpen.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden