null

OpinieWooncrisis

Niet de huisjesmelker is de boosdoener, maar de overheid

De problemen op de woningmarkt zijn vooral het gevolg van regels die de overheid heeft opgesteld, niet zozeer van ondernemers, schrijft onderzoeker en publicist Klaas Mulder.

Jos van der Lans pleit voor meer overheidsoptreden en nog meer regelgeving in de woningmarkt (Opinie, 8 september). Er zou stevig moeten worden opgetreden tegen de ‘aasgieren’ op de woningmarkt, door een overheid die de regie neemt en nieuwe regels opstelt. De vraag is dan, wat voor overheid dat zou moeten zijn.

Natuurlijk wekt het ieders verontwaardiging dat er huisjesmelkers zijn die misbruik maken van de woningnood. Maar dat betekent nog niet dat zij schuldig zijn aan de huidige deplorabele staat van de woningmarkt. 95 procent van de problemen op de woningmarkt is veroorzaakt door de politiek en de bureaucratie, en er zijn een paar ondernemers die daar misbruik van maken.

Vakantiewoningen

Het waren de gemeenten die overal besloten om harder te gaan optreden tegen ‘illegale bewoning van vakantiewoningen’, ondanks de waarschuwing vanuit de markt dat dat voor een enorme druk op de woningmarkt zou zorgen. De Vereniging van Recreatieondernemers Nederland, Recron, noemde in 2018 het aantal van 160.000 nieuwe daklozen als de plannen tot het ontmantelen van deze parken zouden worden doorgezet.

Maar dat kon het tij niet keren. Gemeenten hebben zelf de bevoegdheid om bewoning te legaliseren, maar met name op de Veluwe hebben die er weinig trek in om betere kansen te bieden aan mensen zonder geld. Overigens, minister Ollongren heeft geprobeerd om tot soepeler regels te komen, maar het Rijk heeft hier niet het laatste woord.

Het is de overheid die al jaren vasthoudt aan de hypotheekrenteaftrek, en die daar onlangs, tegen alle waarschuwingen in, nog maar eens een pakketje extra belastingvoordelen voor rijke jongeren tegenaan gooide.

Het is de overheid die het delen van een woning moeilijk maakt, zeker voor mensen met een uitkering. En ook het ruilen van huizen tussen ouders en kinderen is fiscaal zeer onaantrekkelijk gemaakt.

Volkshuisvesting

Het is de lokale overheid die samen met de corporaties prestatieafspraken maakt waarin steevast maar een fractie van de benodigde voorraad wordt toegevoegd, terwijl er wel (met instemming van diezelfde overheid) tienduizenden woningen verkocht of gesloopt worden. Het is de overheid die het buitengebied compleet op slot heeft gegooid voor betaalbare (huur)woningen, maar wel steeds weer toestemming geeft voor de bouw van grote dure villa’s in natuur en op boerenerven.

Het was niet de overheid die ooit begon met volkshuisvesting, maar het waren rijke industriëlen die het hart op de goede plaats hadden zitten. Pas na de oorlog was het de overheid die op voorhand kansloze galerijflats liet optrekken en binnen een aantal jaren de leefbaarheidsproblemen kreeg waar iedereen voor gewaarschuwd had.

En nu lijkt het erop dat het dezelfde overheid is die corporaties ermee laat wegkomen dat ze er niet meer zijn voor de onderkant van de markt. De branchevereniging strijdt al jaren voor het optrekken van de toewijzingsnormen, zodat hoogopgeleiden met een middeninkomen uit dezelfde kleine vijver mogen gaan vissen als de mensen die echt niets te kiezen hebben. En voor de goede orde, de verhuurdersheffing helpt corporaties niet mee, maar die dateert van 2013, en de afbraak van de sociale voorraad is al begonnen in 2006, toen de Vrom-raad corporaties en gemeenten van hun kerntaak ontsloeg met het rapport Stad en Stijging.

Zondebok

Het is de laatste tijd een trend geworden onder mensen die zich aan de publieke sector hebben verbonden om zich zeer negatief over marktpartijen uit te laten. Als je de zwarte piet bij de markt wil leggen, vind je altijd wel een zondebok.

Maar laten we er in dit geval maar eens mee ophouden om de huisjesmelkers de schuld te geven van iets wat Den Haag willens en wetens heeft veroorzaakt, en wat door gemeenten in stand wordt gehouden.

Lees ook:

De verhuurderheffing lijkt haar beste tijd gehad te hebben – maar wat was ooit het idee erachter?

De afschaffing van de verhuurderheffing – ingevoerd in de nasleep van de financiële crisis – lijkt dichterbij dan ooit. Corporaties klagen al jaren, maar nu willen ook steeds meer politici ervan af.

Minister Ollongren heeft best begrip voor het woonprotest, maar: ‘Er is al veel gedaan’

Heb geduld, houdt minister Kajsa Ollongren de betogers van zondag voor. Het moet anders, vinden die. Maar de demissionair minister zegt: laat het volgende kabinet de lijn van het huidige doortrekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden