OpinieRacisme

Niet de foute grap is het probleem, maar het gebrek aan diversiteit

Laten we Johan Derksen niet aanklagen voor een foute grap, maar kijken naar het achterliggende maatschappelijke probleem. En naar onszelf, schrijft publicist Ali Eddaoudi.

Ik kan een boek schrijven over mensen die me ooit vanwege mijn Marokkaanse achtergrond of geloof beledigden. Maar dat bespaar ik u. Johan Derksen maakte een ‘foute grap’, zoals hij zei. Daarmee is hij nog geen doorgewinterde racist. Aan (blanke) excuusmannen die zich nu haasten om zich van Derksen te ­distantiëren heb ik geen behoefte.

Het racismedebat zien we overal opduiken. Hoe ernstig nemen wij dit onderwerp? En schuilt er niet in ieder van ons een racist? Dit bedoel ik niet om te bagatelliseren. Met ergernis heb ik vele (semi-)deskundigen voorbij zien komen. Vooral het kamp van de politieke correctheid is mij een doorn in het oog. Discriminatie bestaat al sinds het begin van de mensheid. Het komt overal voor. Maar we kunnen Nederland niet vergelijken met Amerika. Daar heeft de zwarte bevolking recht van spreken als ze de straat opgaat. Als jongen was ik fan van Martin Luther King, Ghandi en Malcolm X. Allen verschillend, maar zij streden voor een beter bestaan van de onderdrukten.

In Nederland hebben we in de recente geschiedenis weinig te maken gehad met zulk extreem openlijk racisme. Dat het bestaat, mogen we niet ontkennen. Wie wat kleur of een afwijkende naam heeft, zal er in dit land absoluut mee te maken hebben.

Maar kunnen we stellen dat de blanke mensen in Nederland massaal racistisch zijn? Mag een foute grap dan echt niet meer zonder voor racist uitgemaakt te worden? Nee, dat kan ik als ervaringsdeskundige niet ondersteunen. Wie tegen dit soort onrechtvaardigheid strijdt, moet ook rechtvaardigheid bieden aan iedereen. Je mag niet alles en iedereen over een kam scheren. Je moet oppassen met iemand het etiket racist op te plakken.

Ik erken dat veel zaken anders kunnen en dat het vooral de blanken zijn die het voor het zeggen hebben. Ook in dit land steken we nog veel te weinig energie in diversiteit en inclusiviteit. De overheid voorop. Want wanneer krijgen we meer mensen met een kleur aan de top? Na zoveel jaren zie ik nog weinig tot geen kritische zelfbewuste kleurlingen als directeuren. Het is niet omdat bij hen de kwaliteit ontbreekt, maar omdat men daar niet over nadenkt. Onbewust zoekt men naar types die in de pas meelopen.

Nota bene op het ministerie van onze eigen premier kwam ik enkele jaren terug slechts twee mensen tegen die tot minderheidsgroepen behoren. Vele raden van besturen en bestuurders in het bedrijfsleven zijn vrijwel allemaal klonen van elkaar.

Iemand met een uitgesproken mening wordt aan de schandpaal genageld

Het gaat mij aan het hart te zien dat de afgelopen dagen iemand met een uitgesproken mening aan de schandpaal werd genageld. Johan Derksen kan goed voor zichzelf opkomen. Maar als we hem als racist neerzetten, dan vraag ik eenieder de hand in eigen boezem te steken.

Derksen zegt dus zelf een foute grap gemaakt te hebben en dat is voor zijn doen heel wat. Zelf kijk ik niet vaak naar zijn programma, maar wat ik zag is dat hij vaak met veel lof over voetbalspelers spreekt. Daarin maakte hij naar mijn oordeel geen onderscheid. Daarom roep ik op om Johan te steunen. Ook ikzelf moet, ondanks mijn vele nare ervaringen, verschil blijven zien tussen iemand die een foute grap maakt en een doorgewinterde racist. Anders ben ik geen haar beter dan al die mensen die mij weleens discrimineerden.

In ieder van ons schuilt een racist. De kunst is deze te herkennen, erkennen en te bevechten zodat hij of zij niet de overhand krijgt. Overigens zouden ook tv-programma’s als dat van Derksen meer kleur mogen hebben. Dat maakt het gewoon gezelliger en dan kan een foute grap lekker gepareerd worden en is er ruimte voor tegengas. Op die manier wordt de dag afgesloten met een knipoog: samenleven ten top.

Lees ook:

Johan Derksen ís geen racist, maar snapt niet wanneer hij te ver gaat

Het was voelbaar: Johan Derksen ís geen slecht mens of racist, maar begrip kwam niet over zijn lippen. Dat schrijft tv-recensent Maaike Bos.

Racisme overstijgt het individu

Black lives matter ‘Institutioneel racisme’ slaat niet op individuele mensen. Het moet op collectief niveau worden begrepen, stelt Mark van Ostaijen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden