Opinie Minister Sigrid Kaag

Niet alleen wederopbouw, maar ook geestelijke zorg hoort bij noodhulp

Als we een land echt met wederopbouw willen helpen, moeten we niet alleen gebombardeerde bruggen repareren. We moeten mensen ook helpen geestelijk weer gezond te worden, schrijft minister voor buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking Sigrid Kaag.

Allemaal herinneren we ons de beelden. Duizenden Jezidi’s die in Irak de berg Sinjar op vluchtten in de hoop uit handen van moordlustige IS-strijders te blijven. Vele Jezidi’s stierven bovenop diezelfde berg door hitte en gebrek aan water. Onder aan de berg speelde zich een ander rampscenario af. IS vermoordde daar honderden mannen. Nog eens duizenden vrouwen en kinderen werden ontvoerd, verhandeld of verkocht om als huis- of seksslaaf te eindigen.

Tussen ongedierte en open riolering wonen

Deze gebeurtenissen speelden zich vijf jaar geleden af. In diezelfde jaren ontvluchtten in een ander deel van de wereld honderdduizenden Rohingya’s het geweld in Myanmar. Zij wonen nu tussen ongedierte en open riolering in een van de grootste vluchtelingenkampen ter wereld.

Afgelopen jaren werden bovendien schrikbarend veel mensen slachtoffer van natuurrampen, zoals recentelijk op de Bahama’s. Overlevenden vechten nog altijd om zichzelf in leven te houden, terwijl ze met man en macht naar hun vermiste vaders, moeders, broers, zussen en kinderen zoeken.

Al deze mensen hebben iets gemeen. Ze leven of hebben geleefd in omstandigheden die een menswaardig bestaan in de weg staan. Velen van hen weten niet of en hoelang ze nog een dak boven hun hoofd hebben. Vaak hebben ze familieleden, vrienden of geliefden verloren en zijn ze onzeker over hun lot.

Ten minste een op de vijf mensen die een oorlog of ramp hebben meegemaakt, ontwikkelt een psychische aandoening. De oorlog of ramp mag dan voorbij zijn, hun trauma is dat niet. Minder dan een op de tien mensen uit conflictsituaties heeft toegang tot passende zorg. Wereldwijd is er een groot tekort aan zorgverleners en deskundige mensen op het gebied van geestelijke zorg en psychosociale ondersteuning.

Meer dan 70 miljoen mensen zijn op de vlucht

We staan voor een wereldwijde gezondheidscrisis. Niet eerder waren zoveel mensen op de vlucht. Meer dan 70 miljoen mensen hebben gedwongen hun huis moeten verlaten. Dit zijn mensen die huis en haard hebben verloren en die bergketens, woestijnen en zeeën hebben doorkruist op zoek naar veiligheid.

De ziel van deze mensen is gebroken. Daarmee is het fundament onder alle andere aspecten van hun leven weggeslagen. Spanningen, opgekropte emoties en zorgen beschadigen het sociale netwerk dat mensen nodig hebben om samen problemen aan te pakken, gemeenschappen opnieuw op te bouwen en levens weer zin te geven.

Geestelijke gezondheidszorg en mentale steun zijn daarom net zo noodzakelijk voor het genezingsproces van mensen en wederopbouw als voedsel, water en onderdak. Deze zorg en steun moeten deel uitmaken van de basishulpverlening in crisisgebieden. Hulporganisaties doen wat ze kunnen, maar het is niet genoeg. Slecht 0,14 procent uit het totale mondiale ontwikkelingsbudget gaat naar psychosociale steun.

Mentale hulp is een basisbehoefte

Voor vandaag en morgen heb ik daarom in Amsterdam een internationale conferentie georganiseerd over geestelijke gezondheid en mentale zorg in crisisgebieden. We brengen ministers, hulporganisaties, beleidsmakers en experts op dit onderwerp bij elkaar. Daarmee wil ik bereiken dat iedereen zich ervan bewust wordt dat die mentale hulp een basisbehoefte is en structurele aandacht verdient.

Psychosociale steun in humanitaire crisissituaties is geen luxe, maar een noodzaak.

Lees ook:

Majdal overleefde de genocide op zijn volk. Als kindsoldaat van IS

Majdal (14) is Jezidi. Hij is opgeleid door Daesh (Islamitische Staat – IS). Die leerde hem wat er in de Koran staat. En hoe je bommen maakt en mensen moet vermoorden.

Terugkeer van Rohingya’s naar Burma gaat (nog) niet door, want niemand wil

Bangladesh heeft eind november het plan laten varen om groepen Rohingya-moslims terug te sturen naar buurland Burma. De Bengaalse autoriteiten konden geen vluchtelingen vinden die terug willen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden