OpinieVoetbal

Niet alleen de Super League maar ook de nieuwe Champions League is in strijd met de mededingingsregels

null Beeld Trouw
Beeld Trouw

De Super League lijkt van de baan, maar ook de Champions League zal in haar nieuwe jasje de ongelijkheid in het voetbal sterk vergroten. Invoering ervan gaat tegen de Europese mededingingsregels in, betoogt Tsjalle van der Burg, docent economie aan de Universiteit Twente.

Het plan voor een Super League is afgeblazen. De opluchting hierover heeft echter bijna doen vergeten dat het UEFA-congres deze week een nieuwe opzet van de Champions League heeft goedgekeurd, die de ongelijkheid in het voetbal ook flink vergroot. Daarom is meer actie nodig. Zo moet de Europese Commissie de mededingingsregels nu snel toepassen. Deze regels verbieden zowel de Super League als de nieuwe opzet van de Champions League. Hoe zit dat?

Voetbalclubs concurreren met elkaar om fans, stadionbezoekers en televisiekijkers. Neem bijvoorbeeld een meisje van negen uit Liverpool dat voetbal speelt. Ze is nog geen supporter van een profclub, maar denkt daar wel over na. Ze wil zich graag binden aan een club uit eigen stad. Verder moet haar club grote prijzen kunnen winnen, waaronder ooit de Europese titel.

Momenteel kan dit meisje kiezen uit twee clubs: Liverpool FC en stadgenoot Everton. Everton is de underdog, maar komt steeds dichter in de buurt van kwalificatie voor de Champions League. Elke Engelse club die zich hiervoor plaatst, kan het toernooi ook winnen. Daarom is ook Everton een aantrekkelijke kandidaat. Liverpool kan de prijzen van clubshirts en stadionplaatsen beter laag houden, want dan kiest het meisje misschien toch voor Liverpool.

Als het plan voor de Super League niet was geflopt, had Liverpool wel in deze competitie gespeeld en Everton niet. Everton had dan nooit meer Europees kampioen kunnen worden, want de Super League was de enige Europese topcompetitie geworden. Het meisje had dan nog maar één keuzemogelijkheid gehad: Liverpool FC. Anders gezegd: de Super League had hier de mededinging doen dalen. Hetzelfde was gebeurd bij veel andere mensen, overal in Europa. Het resultaat laat zich raden: hogere prijzen voor stadionplaatsen, televisiebeelden en clubshirts.

Monopolie op topvoetbal

De Europese mededingingsregels hebben vooral als doel de prijzen laag te houden. Daarom verbieden ze ‘overeenkomsten tussen ondernemingen’ en ‘onderling afgestemde gedragingen’ die ‘ten gevolge hebben dat de mededinging (…) wordt verhinderd, beperkt of vervalst’. Elke Super League is gebaseerd op een overeenkomst tussen profclubs, en profclubs zijn ondernemingen. Omdat een Super League de mededinging beperkt, is hij in strijd met de mededingingsregels. De Europese Commissie zou dit nu ook eens uit moeten spreken, zodat er over vijf jaar niet alsnog een Super League komt. We hebben nu wel opwinding genoeg gehad.

Dan de nieuwe opzet van de Champions League. Ook die is in strijd met de mededingingsregels. Waarom?

Al vanaf 1998 dreigen grote Europese clubs, zo af en toe, de Champions League te verlaten en een Super League te beginnen – tenzij de UEFA hun inkomsten en kansen verder vergroot. De UEFA is steevast voor de dreigementen gezwicht. Zo is bijvoorbeeld de verdeling van de Europese tv-gelden steeds ongelijker geworden. Hierdoor zijn de grote clubs nog sterker geworden. Ook dit jaar is de UEFA gezwicht voor de dreiging dat meerdere grote clubs een Super League beginnen – waarover al vorig najaar de eerste berichten verschenen. Daardoor geeft de nieuwe opzet van de Champions League de grote clubs meer wedstrijden en meer geld. Ze worden dus nog weer sterker.

Zo krijgt Ajax een monopolie

Als Ajax straks een aantal jaren in de nieuwe Champions League speelt, en Feyenoord en PSV daarin veel minder vaak uitkomen, dan krijgt Ajax zoveel extra geld dat Feyenoord en PSV de achterstand nooit meer in kunnen halen. Een jongen uit Tiel die fan wil worden van een Nederlandse topclub, kan dan alleen nog voor Ajax kiezen. Zo is er weer wat minder concurrentie. Sterker nog, Ajax krijgt dan, op de Nederlandse markt, een monopolie op topvoetbal. Ook in andere landen zal de mededinging dalen.

Dat is dus mede het gevolg van de dreigementen van meerdere grote clubs om een Super League te beginnen, oftewel van ‘onderling afgestemde gedragingen’. Zowel de dreigementen als de daaruit resulterende opzet van de Champions League zijn dan ook in strijd met de mededingingsregels. De Europese Commissie dient beide dus te verbieden.

Als dat gebeurt, zullen de besluiten van de UEFA en de nationale bonden weer gebaseerd worden op hun traditionele democratische principes, in plaats van op dreigementen van grote clubs. De gevolgen zullen zijn: hogere inkomsten voor de kleinere clubs, meer clubs die belangrijke prijzen kunnen winnen, lagere prijzen, meer mensen die naar voetbal kijken, meer spanning, meer plezier, en mooie keuzemogelijkheden voor kinderen uit Liverpool en Tiel die supporter van een echte topclub willen worden. Waar wacht men eigenlijk op?

Lees ook:

De Super League is uiteengespat, maar de strijd om macht en miljarden gaat door. ‘Ik heb jullie pijn gedaan’

Binnen 48 uur na de lancering verkruimelde het revolutionaire plan voor een nieuwe Europese voetbalcompetitie. De Super League is alweer van de baan, voorlopig.

Super League gesneefd na terugtrekking Engelse clubs - Juventus geeft nu ook op

Liverpool, Arsenal, Manchester United en Tottenham Hotspur hebben zich teruggetrokken uit de Super League. De voetbalclubs hebben dat in een gezamenlijke verklaring gemeld. Juventus-voorzitter Andrea Agnelli lijkt de plannen voor de Super League ook op te geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden