OpinieArmoede

Niet alleen de rijken, ook de armen worden steeds rijker

Dat de superrijken rijker worden betekent niet dat de arme mensen armer worden, betoogt geograaf en journalist Nico Kussendrager.

Het filosofisch elftal (Religie & Filosofie, 23 januari) buigt zich over het jaarlijkse rapport van Oxfam Novib over vermogensongelijkheid. De rijkste één procent van de wereldbevolking bezit twee keer zoveel vermogen als 6,9 miljard andere mensen samen – praktisch de rest van de wereld. De 22 rijkste mannen in de wereld bezitten meer dan alle vrouwen in Afrika.

De rijken worden steeds rijker, maar betalen steeds minder belasting. Hoeveel ongelijkheid valt nog te verantwoorden, vraagt het filosofisch elftal zich af.

Hiermee is de toon gezet. Vergeten wordt dat wereldwijd armoede (minder dan 2 dollar per dag) al jaren daalt. Vooral dankzij groeiende welvaart in Azië, onder andere China en India. Veel Afrikaanse landen groeien economisch snel, met meer welvaart voor een groot deel van de bevolking als gevolg. Leefomstandigheden zijn verbeterd. Onderwijs en gezondheidszorg gingen erop vooruit, meer mensen hebben voldoende voedsel, redelijke huisvesting en toegang tot sanitaire voorzieningen.

De kloof tussen arm en rijk is schijn

Dat rijken steeds rijker worden betekent niet dat armen armer worden. 85 procent van de mensheid woont in wat in de jaren zestig de ‘ontwikkelde wereld’ werd genoemd, met kleine gezinnen, lage kindersterfte en een redelijk inkomen. In 1990 leefde ruim vier op de tien wereldbewoners in extreme armoede, in 2019 één op de tien.

Nog steeds kampen honderden miljoenen mensen met armoede. Maar stel nu dat een deel van de rijkdom van de superrijken werd overgeheveld naar de armsten op deze wereld. Zou daarmee het probleem opgelost zijn? Waarschijnlijk niet. Het armoedeprobleem heeft veel meer te maken met gebrekkig bestuur, met oorlog en conflict en internationale handelsvoorwaarden.

Volgens de Zweedse arts en statisticus Hans Rosling bestaat de neiging mensen in twee groepen in te delen. De indruk bestaat dat er aan de ene kant van de afgrond grote groepen arme mensen leven en aan de andere kant een rijke elite. Die kloof is schijn: de meeste mensen leven ergens tussen de uitersten arm en rijk.

In zijn boek ‘Feitenkennis’ toont Rosling met veel cijfers aan dat de meeste mensen erop vooruit zijn gegaan, ook in de armste landen. Het zou goed zijn daarop eens de nadruk te leggen en te onderzoeken hoe het mogelijk is dat voor het eerst in vele eeuwen zoveel vooruitgang is geboekt, in plaats van die aandacht steeds voor ongelijkheid.

Lees ook:

‘Niemand heeft een moreel recht op rijkdom’

De wereldwijde ongelijkheid tussen rijk en arm blijft maar groeien, zegt Oxfam Novib in zijn jaarlijkse rapport over vermogensongelijkheid. Hoeveel ongelijkheid valt nog te verantwoorden, vraagt het filosofisch elftal zich af.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden