Opinie

Net als hier zijn er in Afrika zelfdodingen als gevolg van depressies

Beeld EPA

Een depressie kan ook ontstaan door lithiumtekort na een emotionele gebeurtenis. Dat geldt zowel voor een Nederlander als een Afrikaan, zegt Rentia Krijnen, docent biologie en maatschappelijk theologe.

Depressie? In Afrika kennen ze het woord niet eens’, las ik in een artikel in Trouw. Ik ken een deel van de Afrikaanse cultuur: die in Kenia. Ik run er sinds 1988 een bedrijvenproject voor jonge weduwen en kom er zeer vaak. Ook in onze cultuur ben ik van nabij bekend met het hebben van depressies. Het is interessant welke verschillen de Kameroense filosoof Pius Mosima benoemt in het interview met Trouw.

Een aspect zie ik niet uitgewerkt: hoe ontstaat een depressie? Ook in Afrika zijn er zelfdodingen als gevolg van een depressie, net als hier. Oorzaken zijn er in beide culturen legio. Met ervaringen in eigen gezin benoem ik hier een oorzaak die naar mijn overtuiging ook in Afrika voorkomt.

Mijn echtgenoot overleed door suïcide in de tijd (1981) dat er praktisch alleen met onderdrukkende medicijnen gewerkt werd. De psychiater bij de psychiatrische afdeling van het ziekenhuis (paaz) in Breda voerde nauwelijks gesprekken, maar gelukkig spraken mijn echtgenoot en ik wel. Door mijn biologiestudie wist ik dat als gevolg van een emotionele gebeurtenis de aanmaak van lithium in de eiwitstofwisseling van de hersencellen verstoord kan raken, en kaartte dit aan. 

De psychiater belde mij echter: ‘Uw vragen zijn te moeilijk en ik verwijs u door naar mijn collega…’. Ook bij deze collega kwamen we niet verder dan medicijnen. Na het maximum van acht weken paaz wist ik hoe het verder zou gaan in huis. En het geschiedde, toch nog onverwacht. 

Erfelijk

Jaren later werd onze dochter depressief en ik ontdekte door publicaties dat de aanleg om lithiumtekort te krijgen erfelijk is. Na veel aandringen bij de psychiater van mijn kant kwam er een bloedproef naar de lithiumspiegel en werd lithiumcarbonaat voorgeschreven. Tegelijkertijd was en is er in onze gezinnen veel aandacht voor elkaar. Er was juist sprake van het ‘wij-gevoel’ dat Pius Mosima in het Westen zo mist.

Bij mijn echtgenoot en onze dochter mocht dit wij-gevoel niet baten. Door gesprekken met haar psychiater over levensgebeurtenissen en door elke dag, heel haar leven, lithiumcarbonaat in te nemen, is zij weer een levendige meid. De verbinding naar een ‘wij-gevoel’ met familie en vrienden heeft zij langzaam hersteld. Ze nam de beslissing om geen kinderen te krijgen, omdat ze deze lichamelijke aandoening met psychische gevolgen niet wil doorgeven.

Ik hoop dat filosoof Mosima deze aspecten meeneemt in zijn werk in Afrika.

Lees ook:

Nergens in Afrika bestaat er een woord voor ‘depressie’

Terwijl in de westerse wereld naar depressie wordt gekeken als het probleem van een individu, bestaat in Afrikaanse culturen de overtuiging dat bij depressie de relatie met het geheel is verstoord. Daar valt veel van te leren, denkt de Kameroense filosoof Pius Mosima.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden