Beeld Trouw

Column Stevo Akkerman

Nergens woon je literairder dan in Rotterdam

Er zijn steden die van nature al rijmen, er zijn steden die vanaf hun geboorte al staan als kwatrijnen, maar geen stad is zo poëtisch als de mijne, en dat is Rotterdam. Ik ben maar een zij-instromer natuurlijk, maar dit weet ik wel: nergens woon je literairder. Hier dragen zelfs de vuilniswagens gedichten op hun flanken, kom daar eens om. Het duurde even voor ik het in de gaten had, maar sindsdien let ik goed op wat deze stad te zeggen heeft – het wemelt werkelijk van de poëzie. Drie minuten fietsen en ik sta oog in oog met een citaat van Joseph Brodsky, aangebracht op de gevel van de Dienst Stadsbeheer: steden schuilen niet wanneer het regent.

Brodsky schreef dit lang geleden op een Rotterdamse hotelkamer tijdens Poetry International, nadat de festivaldirecteur hem had verteld over het bombardement van 1940. Als je dat weet, lees je de woorden nog een keer, en gaat je blik als vanzelf naar de lucht. Niemand zal beweren dat de Dienst Stadsbeheer in een mooi pand zit of op een mooie plek, maar dat komt deze dichtregel alleen maar ten goede. Misschien dat een stad die niet kan schuilen in haar eigen schoonheid de behoefte heeft zich een beetje aan te kleden met woorden. Jules Deelder moet zoiets een keer gezegd hebben, dat de poëzie het beste groeit in steden waar je het niet verwacht, en Deelder kan het weten.

Groots gevierd

Gisteren werd hij 75 jaar oud, de stadsdichter bij uitstek, en dat werd groots gevierd in de Doelen. Ik beschik niet over bewijzen, maar ik ga er zondermeer vanuit dat hier van niemand meer teksten hangen dan van hem. Vaak zijn het eerder aforismen dan poëzie, wat literair gezien een minpuntje is, maar dat kan mij niet schelen, ik geniet er evengoed van. Staat er op de gevel van een kantoor, waar wij een regime van regels en afspraken vermoeden, opeens het volgende: Binnen de perken/zijn de/mogelijkheden/even onbeperkt/als daarbuiten.

Hij mag een ongeleid projectiel zijn, een teringaap met een grote muil, zoals hij zelf zegt, een dagelijkse innemer van speed die met zwartgelakte nagels op tv verschijnt, Deelder beschikt over iets waarvoor ik geen ander woord dan wijsheid kan bedenken.

Een soort haiku's

Het Algemeen Dagblad liet zaterdag mensen aan het woord die zijn regels op hun arm hebben laten tatoeëren (Alles blijft/alles gaat voorbij/alles blijft voorbij gaan), er borduurwerken van hebben gemaakt of garagedeuren mee hebben versierd. Het zijn, even afgezien van de formele eisen, een soort haiku’s. In de interviews die hij gaf ter gelegenheid van zijn hoge leeftijd klonk hij soms ook als een Japanse zenmeester, steeds kwam het idee terug dat je ‘nooit ouder bent dan een dag’.

Maar zen of geen zen, Deelder verzacht het beton van Rotterdam en knoopt de mensen aan elkaar vast. ‘Lotgenoten’ noemt hij hen aan de 2e Middellandstraat nummer 7:

Ontsteekt uw geweten
Kijkt om u heen
Het lot dat we delen
laat niemand alleen 

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden