ColumnStevo Akkerman

Nep-vredesplan Israël gevoed door religieuze roes van 1967

Toen mijn dochter een tijdje geleden Israël bezocht, had ze een Lonely Planet-reisgids bij zich die ze van mij had geleend. ‘Israel and the Palestinian territories’, stond erop. Dat bracht haar bij het verlaten van het land even in de problemen: de grenspolitie wilde het boek confisqueren, tot een hogere officier ingreep.

Het is maar een anekdote, maar wel een veelzeggende. Ze mogen er niet zijn, die gebieden, en ze mogen vooral ook niet Palestijns zijn. Had de gids gesproken van ‘bezette gebieden’, dan waren de bezwaren nog ernstiger geweest, denk ik. Geen bezetter houdt ervan bezetter genoemd te worden, Israël ook niet. Bovendien ervaren veel Israëliërs het Palestijnse land als het hunne, al dan niet op bijbelse gronden.

Moderne erfgenaam van David

Meteen bij de bevrijding dan wel verovering van Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever in 1967 was de roes van de overwinning ook een religieuze roes. Zoals rabbijn en activist Arthur Hertzberg schreef: “Op 12 juni 1967, toen de gevechten op alle fronten beëindigd waren, was Israël voor het eerst de moderne erfgenaam van David. Het had Goliats verslagen en zelfs grotere reuzen die zich achter hen verscholen. Zelfs ongelovigen spraken van een wonder.” Vanaf nu, aldus Hertzberg, was het idee van de staat Israël als ‘eerste teken van de messiaanse verlossing’ niet langer een gebed, maar een ‘oproep tot actie’. Dat zag hij niet als goed nieuws.

Met het verstrijken van de jaren is dit religieuze zionisme alleen maar sterker geworden, en dat ging ten koste van de gedachte om bezet land ooit te ruilen voor vrede. In 2017 sprak ik voor Trouw met Zeev Schwartz, directeur van de organisatie Torah Mitzion, die volk, land en geloof wil verenigen. Hij somde een lange lijst op van geestverwanten in de top van het leger en de veiligheidsdiensten. Netanyahu noemde hij een vriend, Trump een ‘afgevaardigde van de Almachtige’. “Wij geloven dat we in een messiaans tijdperk leven”, zei hij. “Wij kunnen het land niet delen. God heeft Israël geschapen voor het Joodse volk, waarmee Hij is getrouwd.” De evangelische achterban van Trump gelooft hetzelfde en in Nederland worden soortgelijke dingen verkondigd door Joël Voordewind van de ChristenUnie, die uitgaat van de tekst ‘Wie Israël zegent, wordt gezegend’. “Ik heb gezien dat God mijn leven altijd persoonlijk heeft geleid. Dus ik denk dat die belofte zeker wel klopt”, zei hij tegen Messianieuws.nl.

Religieuze ijver

Ik bedoel niet dat de harde opstelling van Israël geheel is toe te schrijven aan religieuze ijver; er zijn genoeg seculiere Joden die louter om veiligheidsredenen vasthouden aan de bezetting. Of vanwege de goedkopere huizen in de nederzettingen. Maar het begon met de roes van 1967, die begrijpelijk was, maar ook tragisch. Een jonge soldaat, die een grote schrijver zou worden, zag het toen al: “Ik vrees voor wat wij zaaien in de harten van degenen die bezet worden. En ik vrees nog meer voor wat wordt gezaaid in de harten van de bezetters.”

Wijze woorden van Amos Oz in de week van een nep-vredesplan.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden