Opinie Boerenprotest

Nederlandse boeren worden in Rwanda gezien als landbouwgoeroes

We zouden best wat positiever mogen zijn over wat de Nederlandse boeren hebben klaargespeeld. In Rwanda worden ze gezien als landbouwgoeroes. Daar valt ook te leren dat we voedselzekerheid niet voor lief moeten nemen. De klimaatcrisis vereist dat het landbouwsysteem en consumenten samen veranderen, en dat kan, moedigt Emily ter Steeg aan, consulent bij Resiliencia die momenteel werkt als programmamanager voor de Nederlandse ambassade in Kigali. 

Als manager van een ‘hulp en handel’-programma werk ik in Kigali voor de Nederlandse ambassade. Het programma is gericht op het versterken van de handelsrelatie tussen Rwanda en Nederland. De nadruk ligt op landbouw: dit is en blijft de sector waar Nederland in uitblinkt. Nederlandse technologie en investeringen kunnen een grote bijdrage leveren aan voedselveiligheid en duurzame economische groei in Rwanda.

Oei, ik zei economische groei. Maar goed, zo’n 70 tot 80 procent van de Rwandese bevolking leeft van de landbouw. Rwanda en Nederland hebben een vergelijkbare bevolkingsdichtheid, alleen ligt het geboortecijfer hier boven de drie. Het is daarom cruciaal dat inkomsten en productiviteit binnen landbouw en andere sectoren omhoog gaan.

Slimme gebruik van technologie

Rwanda en Nederland zijn allebei landjes van Mickey Mouseformaat. Toch heeft Nederland het klaargespeeld om na Amerika de grootste landbouwexporteur te zijn ter wereld. Dat werd mogelijk dankzij het slimme gebruik van technologie en het ondernemerschap van de Nederlandse agrariërs. Onze boeren voelen wellicht dat het vuur hun aan de schenen wordt gelegd in ons kikkerlandje. In Rwanda is Wageningen nog altijd het Walhalla der land- en tuinbouw en worden onze boeren beschouwd als landbouwgoeroes.

Een simpele vergelijking op het gebied van aardappels: Nederlandse boeren halen oogsten van zestig ton aardappelen per hectare. In Rwanda bedraagt de gemiddelde oogst zo’n twaalf ton. Dit verschil betekent niet dat Rwanda op duurzamere wijze aardappels produceert; er wordt juist veel pesticides gebruikt. Het betekent dat de Nederlandse boeren veel verstand hebben van aardappelproductie. En als ik een Friese melkkoe laat zien vallen de monden van melkveehouders open.

In Rwanda worden momenteel de ‘Best Farmer Awards’ georganiseerd. In plaats van ‘Wie is de mol?’ vraagt men zich af: ‘Wie is de coolste boer?’ Het evenement wordt georganiseerd door de overheid en de uitreiking van de award is op de ‘nationale oogstdag’. Vergelijkbare competities worden in verschillende landen georganiseerd om het beroep van boer als ondernemer te promoten. Ik denk dat Nederland hier iets kan leren van Rwanda.

Gouden Klomp

Waarom reiken we in Nederland niet jaarlijks een Gouden Klomp uit? Gouden Kalf en Goudse Kaas zijn qua titels reeds bezet. We zullen onze ogen uitkijken als we de beste boerenbedrijven in Nederland nader bestuderen. Ik zie drones voor me, precisiemechanisatie, en nieuwe sociale systemen zoals stadscoöperaties. Aandacht voor de landbouw en agrarische ondernemer is belangrijk, ook om de afstand met stedelingen zo klein mogelijk te maken. Op de kinderboerderij en tijdens het programma ‘Boer zoekt vrouw’ leren we echt niet waar ons voedsel werkelijk vandaan komt.

In Nederland nemen we het voor lief dat voedselzekerheid een gegeven is. In Rwanda consumeert men jaarlijks gemiddeld drie eieren per inwoner, in Nederland zijn dat er 281. Ook vinden we het vanzelfsprekend dat, als we daarvoor kiezen (!), we drie keer per dag vlees kunnen eten en het hele jaar passievruchten in onze ontbijtyoghurt kunnen gooien.

Tractorfiles

De klimaatcrisis laat zien dat zowel ons landbouwsysteem als onze consumptiepatronen moeten veranderen. Deze transformatie vereist dat we samen veranderen. In Rwanda zeggen ze: ‘If you want to go fast, you go alone, if you want to go far, you go together.’ Oftewel: als je snel wilt, ga dan alleen. Maar je reikt verder als je het samen doet.

Het is belangrijk dat Nederlandse stedelingen het werk van boeren beter leren kennen. Tractorfiles zijn echter een vorm van negatieve aandacht. Ik denk dat er meer dan genoeg reden is voor positieve aandacht voor het Nederlandse landbouwsysteem. 

Lees ook:

Koning: we moeten het stikstofprobleem samen oplossen

Het stikstofprobleem is niet alleen een probleem voor de boeren, maar een probleem dat de samenleving gezamenlijk moet oplossen. Dat heeft koning Willem-Alexander gezegd tijdens zijn staatsbezoek aan India.

Tem de geldmacht, dan tem je de groeidwang onder boeren

Dat boeren hun bedrijf uitbreiden, is met enige drang van de banken en die worden weer opgejaagd door de aandeelhouders, schrijft Willem Hoogendijk van Stichting Aarde.   

Iedereen heeft van de boer geprofiteerd, laat melk en karbonaadjes nu maar duurder worden

Het boerenprotest was natuurlijk terecht. Het is verbazingwekkend dat de tractoren niet al een paar jaar eerder naar het Malieveld zijn opgetrokken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden